...vandrar, vegane fell så vide...

Puerto de Mogan

2012-02-16T11:37:00.000+01:00

Kvar vi skulle gå for å kome til Puerto Rico hadde vi sett. Men? Kor langt var det, og kor lang tid ville det ta å gå den? Vi skulle fram til Balito, og så opp dalen til skarhøgda. Der etter ned gatene til hamna. Det var nokre ukjende kilometer, med bakkar både opp og ned.

Og vi måtte vere framme ved hamna før kl.11.00 for då gjekk båten. Det var avtalen med våre vener.

Så klokka var ikkje mykje over ni då vi tok heisa ned for å byrje på turen.

Vest til Balito, gjennom tunnelen, og så opp dalen til skarhøgda og det første hotellet i Puerto Rico. Der møtte vi shortskledde på veg opp på fjellet, eller ned til sandstranda i Anfi for soling og bading. Så var det ned dalen, der hotella låg på rekke og rad på begge sider av gata.

Nede ved hamna møtte vi våre vener, og om ikkje lenge hadde vi fått oss utsiktsplass om bord i båten som skulle ta oss vestover til Puert Mogan.

Det var ein fin tur i solskinet på eit roleg hav. På vegen vestover passerte vi den eine vesle dalen etter den andre, med si vesle strand ved havet, og dei store hotella bak, oppover fjellsida.
Så svinga båten inn på hamna i Puerto de Mogan, og vi var framme i staden som og er kalla "Vesle Venesia".
Og der var hamna full av store seglbåtar. Fleire av dei bar norske flagg.

Det var ein koseleg liten by med små, trange gater, der det var mykje fargesterke blomster. I eit lite smug fall eg for nokre store relieff på eine veggen.

Der var ei lang og brei gate framover dalen. Der var det triveleg å gå mellom rader av palmar og vakre tre, fulle av blomster.

Men ein kan ikkje berre vandre gatelangs. Ein må ha mat og. Nede ved stranda låg restaurantane på rekke og rad. Vi fann oss bord på ein italiensk. Menypermen kom på bordet. Her på øya er det så mange norske matgjestar at der er eigne sider med menyen på norsk, så det var berre å leite seg fram til sidene merka med norsk flagg.

Eg har ein liten tradisjon på at når eg i utlandet finn pannekaker på menyen, då skal det bestillast. Og her var dei til stades. Kanariske pannekaker må prøvast. Men eg mistolka nok menyen litt. Trudde eg skulle få fleire lagt i lad, med flesk og egg til. Det hadde eg aldri prøvt. Og så fekk eg berre to med honning på. Med same smak som eg sjølv steiker heime.
Vel, no har eg i alle fall smakt franske, spanske og kanariake pannekaker.

Vi hadde det triveleg ved bordet, men vi sat i skuggen, så vinden vart litt kjøleg etter kvart. Det var då eg fann ut at eg måtte brife litt av spansken min, og vinka på kelnaren for å be om regninga. Då ser han noko spørjande på meg og spør om det var regninga eller førti eg ynskte.
Au, au, det vart fiasko den brifinga. Det enda med at han tilbaud å gi meg privatundervising i spansk. Noko eg berre måtte takke for, men som det nok var uråd å ta imot.

Nedanfor rekkja med restaurantar og små forretningar låg playaen med dei solbadande på rekke og rad. Det var endå til nokre som prøvde sjøtemperaturen, men den var truleg i lågaste laget, så få som prøvde han.

Vel attende i Puerto Rico vart det kaffi i solveggen på terrasssen til eit av venepara.

Men tilslutt byrja sola å nærme seg havflata. Det var på tide å ta føtene fatt opp bakkane igjen.

Oppe på skarhøgda kunne vi sjå ned dalen som no låg i skugge, medan sola enno lyste opp husa på Anfi-høgda.

Vel nede på gatene att fall dei siste solstrålane på det ufullførde byggeprosjektet i sida på Alto Balito, der alt var gjort klart for bygging av husa. Gater og trapper låg ferdige, men husa mangla. Og slik må det ha lege i fleire år, for opp mellom hellene i fortaua vaks det store planter og palmer.

Vi går

2012-02-15T11:13:00.000+01:00

Kva skal eg gjer på Gran Canaria? Det var mi storeusikkerheit før mi kjære og eg drog nedover. Ville eg kjede livet av oss begge?Ville eg finne noko å fordrive tida med, eller ville det bli lange, lange dagarliggande på ei strandmadrasse og bake min kvite og etter kvart raude kropp?

Kjøp deg ei turbok, var det ei foreslo for meg her på bloggen. Eg gjorde detog byrja lese meg opp på turar i nærområdet. Slik fekk eg kjennskap tilNorskeplassen, Sukkertoppen og Våres plass. Lenger borte låg og Ivars plass.Dit var det kanskje i lengste laget for ein dagstur. Men kanskje ville det oggå?

Sett frå vår terrasse hadde eg sett at det frå tidlegmorgon var mange som la ut på gåtur. Somme og med sekk på ryggen. Alt førstemorgonen hadde eg erobra krossen for å orientere meg.

Så rann mandag med vakkert vær. Vel klokka åtte låg dalsida med krossen påtoppen, bada i sol. Og i dag skulle mi kjære være med meg ut på tur for førstegong. Ingen langtur. Opp dalen til toppen av åsen, så sørover mot krossen ogned at lia der. Berre ein liten rundtur på eit par timar.

Utsyn ned "vår vesle dal" i Patalavaca

Nede i gata der ho gjer ein sving ned mot rundkøyringa iPatalavaca, ligg der ein liten bergknaus. Det er måla ”Til salgs” på den. Oppden knausen går stien. Der heng det eit tau til hjelp for den som skal oppeller ned. Mi kjære bryr seg ikkje om tauet, eg finn det trygt å ha. Så står vipå gata over vårt husværehotell. Asfalten endar ved dei siste husa, så er det over på grus. Der er einjamn straum av vandrarar oppover vegen mot toppen på åsen. Nokre ervinterbleike som vi. Nyleg komne. Andre har fått brunfargen på plass. Dei harvore her ei veke eller noko meir. Og så er der nokre som har ein farge eg haddepå fargetuba den gong eg dreiv og måla bilete. Brent Sienna var namnet, nærastbrun-raud kastanjefarga. Det måtte vere dei på langtidsopphald og som gjernehadde eigne hus.

Her helser alle blidt på kvarandre. Eg får inntrykk at deter berre norske, men der er nok nokre frå andre nasjonar og.

Det er turt oppe på åsen

Sola varma godt i lia så det var ikkje lenge før eg og gjekkberre i shorts. Vel oppe på høgda tek vi ein rast for å nyte utsikta innoveråsane. Langt i det fjerne ser vi skarpe fjell reise seg over åssletta. Og næross på åsen, ligg det eit inngjerda område. Innanfor er der grøne planter. Menplantene som veks der er ukjende for oss. Men utanfor gjerdet er det turt ogbrungrått alle vegne.

Så er det å gå motstraums nedover åsen mot krossen.

Lia ned frå krossen er bratt med ein del laus grus. Så herbør ein vere sikker på føtene. Vi kom ned utan problem. Snart kan vi sitje påterrassen og nyte ein god kaffikopp, og sjå på alle dei som var på veg opp ogned til krossen. Eller beinflyg innover åsen.

Der er under bygging ein motorveg rundt heile øya. Det står att nokre lange tunnellar gjennom fjella langs sør og vestkysten. Desse to går forbi Puerto Rico til Taurodalen. Tunnelen vidare til Mogandalen skal vere ferdig komande år.

Over tunnelen ser vi dei høgstliggane hotella i Puerto Rico. Gangvegen dit går gjennom dalen vi ser til venstre for hotella.

Vi hadde avtalt med våre vener i Puerto Rico å kome dit neste dag. Og så ta båten vidare til Puerto de Mogan. Men korleis kome dit?

Ta buss eller drosje, sa dei, det er billig.

Mi kjære fekk ikkje noko val. Vi går, var mitt svar. Sta som eg er, var det greit nok. Men gå kvar? Så på ettermiddagen måtte vi ut og orientere oss om vegen. Den stod forklart i turboka, men eg ville helst sjå den med eigne auge.

Og då var det berre å gå. Denne gongen langs vegen bak hotella nede ved stranda. Det var i grunnen greit å gå. Fortau heile vegen langs dei mange flotte hotella. Flatt først, så ned i eit lite søkk der dalen ved Den norske skulen opnar seg, så vidare opp på Anfihøgda. Men så kom vi inn i eit område med privathus og blindvegar. Kvar går vi no? Vel, den som vover, intet vinner. Vi prøvar.

Det barst gjennom diverse portar og svingar ned bakken, og så stod vi nede på flata mellom Anfihøgda og Balitohøgda med sine hotell og hus. Ei vid strandflate, men inga strand, meir som ein rusket fyllplass. Men det var her ifrå vegen vidare mot Puerto Rico skulle gå. Gjennom ein tunnel under bilvegen. Vi fann den, var igjennom og såg at vi var på rett spor. Så snudde vi attende til standsletta. Då var sola i ferd med å verte borte for dagen. Det overraska oss kor fort det gikk, vande som vi er til sola si glideflukt ned heime.

Heimvegen tok vi langs stranda framfor hotella på Anfi.
Framfor neset på Balito dukka Teide opp over kveldsdisen.

Det hadde nok vore ei fin strandpromenade som ny, men no hadde ho store skader fleire stadar der vegen var broten bort av stormar, og store steinar var kasta opp på vegen og inn i parkane framfor hotella.

Så runda vi Anfi-neset og kom i front av det store Lyngsenteret med sitt flotte anlegg. Med badestrand, hamn og den hjerteforma øya med sine palmelundar innanfor den store moloen. Og langs promenadevegen i front av hotella, butikkar og restaurantar på rekke og rad.

Og då vi forlet stranda ved det store Doñana-hotellet for å gå bakkane opp til vårt eige husvære, var det i vest berre ei svakt farga rand att av dagen.

Doñana vert uttala :Donjana.

Den første dagen, søndag

2012-02-14T11:40:00.002+01:00

Skyene som låg over kysten om morgonen, vart borte når sola fekk betre tak, så då vi bestemte oss for å rusle innover til Arguineguin, var det store blå opningar over oss. Og etter kvart varma sola godt.

Det tek vel ein halv time å gå frå Patalavaca og inn, avhengig av kor fort ein vel å flytte føtene.

Der går ein veg mellom havet og hotella med sine symjebasseng. Ein rusleveg. Der gjekk vi denne første gongen, og det vart vår veg inn, medan vi kom til nytte fortauet ved bilvegen ut at frå Arguineguin.

Dei ligg på rekke dei store hotella, der dei solbadane ligg på utstilling ved bassenget. Blottande sine kroppar i større og mindre grad, og i ulike fargenyansar frå bleikt på dei nykomne, til mørk brunbrent på dei som har vore der lenge.

Men på stranda var der få som hadde teke plass denne dagen, men nokre var det som låg der med utstrekte hender og føter og saug til seg sola sine strålar i den heller kjølege formiddagen.

Der er ikkje så mange sandstrender på vegen inn, den største er denne, inne ved hamna i Arguineguin. Det var sjømannskyrkja som var målet vårt. Den ligg på neset som stikk fram nærast stranda her.
Men sidan det var søndag vart det ikkje kaffi og vaffler. Kyrkja var stengd. Vi skulle til gudsteneste i kyrkja kl.18.00, og var fortalt at der måtte ein vere tidleg ute for å få plass. Vi hadde ei avtale med to venepar om å møtast kl.15.00 for å ete middag saman, men det var timar til det. Så kva gjer ein i ventetida?
Rusle i gatene, sjå i butikkvindauge, glane på andre turistar (hysj! det er ikkje pent å glane) finne seg ein ledig benk og sjå på utsikta og strandlivet (der var ikkje mange, der nei) finne seg ein restaurant og få seg noko mat og ein kaffikopp. Kort sagt. la tida gå. Slappe av. (noko eg ikkje er flink til, seier mi kjære )
Flink eller ikkje flink. Timane ruslar likevel avgarde, og så kan vi gå opp til plassen ved den katolske kyrkja der vi skal møtast. Dei kjem med drosje frå Puerto Rico, og lokalkjende som dei er etter å ha vore her før, endar vi på ein kinarestaurant ikkje langt unna. Og då vert det sjølvsagt kinamat. God kinamat.

Kvifor har ein streva med å lære seg spansk. Dei fleste orda er likevel gløymde. og her talar mest alle, eller skjønar, ei form for norsk. Best å vere varsam med sine ord, i trua på at det ikkje vert oppfatta av uvedkomande øyre.
Så er måltidet over. Gode og mette takkar vi for oss, og set kursen attende til den katolske kyrkja. Som sjømannskyrkja leiger til gudstenester i turistsesongen.
Der er tomt på plassen når vi kjem dit, men det fyllest raskt opp. Og ein halv time før gudstenesta tek til er det kø ved dørene.
Jøss, tenk å oppleve kø framfor kyrkjedøra ved ei vanleg gudsteneste. Det er vel berre ved konfirmasjon og juleaftan ein får oppleve det heime i bygda.
Vi får oss plass, men ikkje alle, nokre får berre ståplass.

Det vert fullt ja, og varmt.
Kor mange? Tja. 4 benkerader. 8 på kvar benk. Kor mange benkar? Talde ikkje, men det er nok 400 inne. Minst.
Så skulle eg få oppleve gudsteneste i ei sjømannskyrkje for andre gong. Dei som har fått så mange rosande ord for å vere så opne og inkluderande.
Gudsteneste med dåp og nattverd.
Var den annleis enn i mi heimekyrkje?
Nei, ikkje i det heile. Ingenting skilde seg ut frå mi kyrkje.
Det måtte i tilfelle vere salmesongen som klang mektigt og sterkt mellom veggane. Men det burde den med så mange røyster som deltok.
Den einaste ulikskapen var dei mange frivillige som var tilstades som kyrkjevertar.
Så var det over
Ikkje var der kyrkjekaffi heller. Sola var gått ned, ute rådde mørkret.
Kyrkjelyden stod i flokkar ute på plassen og prata med kjende. Andre skunda seg mot buss og drosje. Som heime.
Vi takk for laget til våre vener som skulle ta drosje attende til Puerto Rico, og byrja gå attende til vårt husvære ute i Patalavaca.
Strandpromenaden låg i mørker. Berre framfor hotella braut lys mørkret. Men der vi gjekk på fortauet langs bilvegen, hadde vi godt lys.
Og ute på Anfi-neset i vest stråla lysa frå det Lyngsenteret.

El Cruz

2012-02-13T10:51:00.000+01:00

Så rann første dag på ferieøya i sør. Ikkje med sol. Det var gråe skyer på himmelen denne første morgonen.
Frå vårt husvære hadde vi ei gråbrun, turr, ørkenliknande, åsside midt imot. Havet såg vi ein trekant av mellom denne åsen og nabohotellet.
Oppe på toppen av åsen, ut mot kanten, der den braut av ned mot stranda, var det reist ein kross. Frå det lysna av dag og til mørkret var der om kvelden, var der ein jamn straum av menneske som klatra opp lia til krossen. Nokre returnerte ned att same vegen, medan andre vandra vidare inn over åsen.

Vi hadde raskt fått god kontakt med paret i nabohusværet, og medan mi kjære prata med kvinna der, fekk eg løyve til å erobre krossen for første gong denne tidlege søndagsmorgonen.
Hoveddøra nede på gateplanet var låst, men då eit par andre låste opp for å kome inn, nytta eg høvet og smatt ut. Men på veg ned gata mot dalbotnen, dukka tanken opp. Eg skulle hatt med meg nøkkel for å låse meg inn att når mi utflukt var over. Men den var det mi kjære som hadde. Vel, eg får sende ei melding på mobilen om eg treng nøkkelhjelp.

Nede i dalbotnen fann eg stien eg skulle gå opp lia. Det var god stigning oppover men greit å gå. Halvegs oppe gjekk der ein veg i dalsida, og der den svinga av vestover mot neste dal, byrja stien opp mot toppen.

Etter 20 min, der eg og hadde streva litt med å kontakt med mi kjære over mobilen - det gjaldt å få inn rette tala framfor mitt vanlege nummer heime - kunne eg puste ut ved el cruz og nyte utsynet.

Austover såg eg Patalavaca, området der vårt husvære låg, og lengst borte hamna i Arguineguin. Nede ved stranda låg to store hotell, men vårt kvitblå husværehotell synte godt att oppe i lia over det store Doñana-hotellet. Og såg eg godt etter kunne eg sjå mi kjære sitje på terassen.

Vestanfor hadde eg Anfi med det store Lyngsenteret ned for meg, og lenger vest Balitohøgda med sine husvære-hotell.

Når eg vende ryggen mot havet, låg dalen der den norske skulen og Villa Marina låg nede i dalbotnen. Og over dalen såg eg åsane innover mot Aruineguindalen i det fjerne.

Men det fekk vente til ein annan dag. Idag fekk det halde med å ha erobra krossen. Derfor vandra eg stien innover åsen til eg kom inn på vegdelet lenger inne, og så barst det motstraums dei andre vandrarane, nedover til hotellet att.

Vel nede synte det seg att mi otte for manglande nøkkel var utan grunn. Hoveddøra var open. Og oppe på terassen fekk eg skryt av naboen for å vere sprek. Eg tok imot, men sa ingen ting om svetten og den tunge pusten på vegen opp.

Gran Canaria

2012-02-12T19:27:00.000+01:00

Attende i bygda ved fjorden etter 2 veker langt borte frå snø og kulde. I dag køyrde mi kjære og eg heim etter vegar der det låg snø på vegkantane. Bak oss låg minna om øya i sør der sola varma våre kroppar og solvinden ruska i håret. Det vesle eg har att av det, då.
Med eit av Norwegian sine nyaste fly drog vi sydover. Det var ikkje mykje vi såg utanfor flyvindauget på turen. Skyene la seg raskt tette under oss. Nokre små glimt av snøkledde fjell over Skotland fekk vi, men lite meir før fjellet Teide på Tenerife dukka opp av skyhavet.
Ikkje lenge etter kunne vi sette føtene ned på ferieøya sin grunn for første gong.

Vi måtte vente lenge på bagasjen vår, men tilslutt var vi på plass i bussen som skulle ta oss til husværet vårt under dei to vekene. Mariposa del Sol, Solsommarfugl, vest om Arguineguin. Eit terassehotel på 8 etasjer.
Så var vi der. Eg overlet til mi kjære ordna det praktiske med innlosjeringa. Kabelheisa tok oss opp til 4 etasje der vårt husvære var.
Inga luksussuite men greie og romslege rom, og med stor terasse utanfor. Her skulle det verte fint å ete frukost, og å sitje utover i kveldmørkret. Trudde vi. Det var før vi fekk røyne at den draumen kom til å halde seg på god avstand. Men mellom fjell og nabohotell hadde vi utsyn mot det blå Atlanterhavet.
Lenger nede i gata låg ein Sparbutikk der vi fekk handla oss brød, pålegg og kaffi for kveld og morgondag.
Så kunne vi setje oss på terassen og nyte utsynet til fjellkanten med korset på toppen, det store hotellet nede ved stranda, og havet, medan sola gleid ned mot havranda og vart borte i skyene ute i vest.

Då hennar strålar forsvann var varmen brått borte og klimaflyktningen frå bygda i nord byrja å fryse. Det hadde han ikkje venta seg, her langt i sør, utanfor vest-Afrika.

Han kraup tidleg til sengs for å få varmen i seg igjen, men å finne seg til rette i senga var ikkje lett. Han kjende seg meir som ei sommarfuglåme i sitt puppeskal, og sakna si store, gode, dyne. Neste morgon vart det refs frå mi kjære, då senga såg ut som om ho hadde vore utsett for stormfullt vær gjennom natta. Diverre var det nok vandraren si urolege nattekvile som var årsaka.

Tidlege snøklokker.

2012-01-26T14:21:00.002+01:00

26.januar.
Skal tru om det er nokon her som har teke feil av årstida?
Dei er helst ute i tidlegaste laget desse snøklokkene. Det er lite truleg at vinteren er over, sjølv om ein skulle tru det. For i dag er det sju grader pluss ute, og den vesle snøen som var, renn vekk.

Bygda under nordlys

2012-01-24T10:03:00.002+01:00

Sidan mine vindauge vender mot sør, var nordlyset, for meg, å sjå bak huset. Eg var ut nokre gonger utover kvelden, men då var det lite å sjå. Etter det bileta på nettet fortel, var det eit flott skodespel å vere tilskodar til. For dei som fekk oppleve det. Noko denne karen altså gjekk glipp av. Eg tek likevel med eit vakkert bilete som eg kom over på fjesboka.
Av heimbygda, under nordlyset sine grøne flammeband.

Ikkje nordlys men..

2012-01-23T10:48:00.003+01:00

I natt flamma nordlyset seg over bygda. Dette er ikkje akkurat nordlys, men eg tykkjer det er vakre former og fargar likevel.

Endeleg snø

2012-01-22T10:11:00.000+01:00

Det er laurdag og pappa er fri. Og ute er det endeleg kome snø.

Og då må storebror Isak ut, og pappa vert med.

Pappa rullar store snøballar. Isak prøver kreftene han og, men vert for veik, endå. Men berre vent.

Pappa legg snøball til snøball, og så står snøhesten der. Og ein stolt og glad liten ryttar rid avgarde.

Men veslebror Aron ville ikkje ut i den kalde snøen. Han ville heller sitje ved kjøkenglaset og sjå på.

Det finst stunder

2012-01-21T11:41:00.000+01:00

Der finst tankar som bøner er.

Der finst stunder

- kva enn kroppen gjer-

då sjela bøyer sine kner.

Victor Hugo

Vinter

2012-01-20T12:39:00.002+01:00

To tredjedeler av året sin første månad er unnagjort. Etter kalendaren skulle vi hatt full vinter no, men så langt har det vore lite av den. Vårleg har det heller vore. Mildt og lite snø. Nok til at snøfresen har vore starta tre gonger, men på lite snø. Blå himmel har vi sett lite av. Men idag lyser sola inn vindauga, og ute lyser nysnøen som kom i natt, rein og kvit. Om det så er berre nokre få centimeter av den.

Men om vi berre så vidt har kome igang med året 2012, så er planlegginga av året sine utflukter alt komen langt.

Både når det gjeld dei siste mila av vandringa til Santiago de Compostela, til hausten. Og eit par turer sydover i nær framtid. Begge turane til stadar mi kjære og eg ikkje har vore før. Vi både gleder oss og er spente på korleis det vert.

Om ei veke går turen til Gran Canaria. Vonleg til sol og varme.

Og her heime lovar værmeldarane kaldt og fint vintervær, siste veka før vi dreg. Det tek eg med takk imot.

Fager er bygda

2012-01-17T11:26:00.000+01:00

For første gong skal verdas beste stad å bu i kårast, fortel www.nrk.no under eit bilete av mi heimbygd. Det var ikkje småtteri. Verdas beste. Ved å lese etterfylgjande tekst ser eg at det berre er heimlandet sin beste stad som skal kårast, men det kan verte vanskeleg nok det.

Eg er er sjølvsagd heilt samd i at bygda på biletet er best, men eg har ein liten mistanke om at det er mange som er usamde med meg der.

Og sjølvsagt hevar det seg lokale røyster som fortel at det ikkje er Ørsta som er hovedmotivet på biletet, men Ivar Aasen si "gamlegrend", Hovdebygda.

Så det kan verte litt ei oppgåve å kåre, om ikkje verdas beste, så i alle fall Norges beste stad å bu.

"Fager er bygda, aldri såg eg den fagrare", sa Gunnar frå Lidarende då han var på veg for å røme bort frå den. Så snudde han hesten og reid attende. Fortel Njåls saga.

Og han er ikkje åleine om å skildre heimstaden i vakre ord og fargar. Uendeleg er rekkja av tekster til heimbygda sin pris. Men der blandar seg og tonar av malurt inn i koret. Ikkje alle ser med berre glede attende på barndomens grøne dal. Nokre forlet den for aldri å vende attende. Dei fann at andre stadar og kan vere gode å bu i.

Gunnar vende om og reid heimatt. Det vart hans bane. Uvenene kom over heimgarden hans og brende han og folket hans inne.

Det skal verte spanande å sjå kva stad som vert kåra til Norges beste stad å bu i. Om eg vil ta del i røystinga? Nei, eg trur ikkje det.

Men fager tykkjer eg mi heimbygd er, og ein god stad å bu.

Rundt forbi

2012-01-16T11:26:00.000+01:00

"Rundt forbi" sa han. "Det vil verte noko regn rundt forbi."

Eg stussa. Kva var det han sa, og kva tydde det?

Er det eit nyord som eg må lære meg tydinga av?

Området "rundt forbi" er ukjent for meg, så kvar var det at noko regn ville falle?

Eller er ordet i slekt med dette seks år gamle biletet?

Ved første augekast skulle ein tru eg hadde vore ute med fargekorrigering, raudt som det er. Men parabolskjermen sin kvite farge syner at lyset denne nyårsmorgonen verkeleg var så skarlagsraudt.

Då eg, langt attende i tida, byrja å leike med fargefilm, måtte eg og lære meg litt om noko som heiter Kelvin-grader. Dei vert mellom anna brukt til å måle temperaturen på lyset. Dagslyset er på mellom 5-6000 Kelvingrader, medan morgon og kveldslyset, når sola står lavt ned mot horisonten, er omlag på 3000 Kelvingrader, og då er lyset gulaktig. Og sjølv om våre auge foretek fargekorreksjon på lyset, så viser fargeforskjela seg når vi brukar fotoapperatet. Slik vi ser det på bilete av vakre solopp- eller solnedgongar.

Men dette biletet er ikkje gult eller guloransje som morgonlyset sine Kelvingrader skulle tilsei, men er farga av eit skarlagsraudt lys.

Var det eit "rundt forbi" lys denne formiddagen, tru?

For dei som har langt å gå

2012-01-12T15:29:00.001+01:00

Eg kom over desse strofene på verdsveven.

Dei var skrivne på engelsk. Kjem her, fritt omsett til norsk av meg.

Når eg las dei, kunne eg kjenne dragninga til igjen å ha "vegen" under føtene. Og at orda sa noko om det eg kjenner på etter "vegen", det udefinerbare som eg har så vondt for å setje ord på ved å vere ein "pilegrim".

Men kanskje hadde den som forma orda, andre og vidare perspektiv av "pilegrimen" i tankane då dei vart skrivne?

Om du kunne sjå
heile vandringa
ville du aldri
byrje å gå;
ville du aldri
våge det første steget
som driv deg
frå stadar
du kjennertil stadar
ukjende for deg.
Kall det
ei av vegen
sine velsigningar,
at du berre får
sjå den stykkevis
etter som den
opnar seg,
etter som den
vert din,
steg for steg,
eit om gongen
Der er ingenting

anna enn

å gå.
Halde fram å gå,
opne for lovnadane
som pilgrimen får gripe:

vere trufast

mot det neste steget;

lite på det som

er meir enn kartet

akte på vegmerka,
intuisjonen og draumen;
fylgje stjerna
som berre du
kan sjå,
med opne auge

for alt det vakre

som stien byd;
det som trenger seg på
bortanfor alt som uroar
bortanfor all utmatting
bortanfor alt som
freistar å føre deg
bort frå vegen.
Der er lovnader

som berre du

får kjenne;
løynde lovnader
for den vegen som er berre din
og den nye
du måtte finne
når vegen
endrar seg
ved det
du ikkje kunne
ha sett på førehand.
Hald den, bryt den,

skap den igjen:
Kvar lovnad har
del i stien;
ved kvart val skaper
du vegen
som fører deg
til staden
der du tilslutt
kan knele ned
og gi di gåve

den største-

gåva som berre du

kan gi-

før du vender om

og går heim
ein annan veg.

Regndråpar

2012-01-11T12:44:00.001+01:00

Eg var på veg ut for å hente avisa på morgonen i dag.. Ute var det framleis halvmørkt, og i løpet av natta hadde marka fått eit slør av kvitt på seg.

Ein skarp lysblink lyser bryt brått opp. Eg rakk å tenkje; er det nokon som blitsar, så kom braket av tora som slo over hovudet mitt. Så var ho der nedbøra, ikkje regn eller snø, men store hagl slo ned rundt meg.

Det var i mai. Vi var komne til Sahagun på vår vandring mot vest. Det hadde vore ein heit dag å vandre i, og det var godt å kome fram til hospitset, som var av dei betre etter vegen. Nytt som det var. Og verten var stolt av det, og ville gjerne høyre rosande ord frå oss.

Medan vi var ute og såg oss om i byen, byrja det og drage seg til med mørke skyer. Vi skjøna at det kanskje var best å kome seg innandørs.

Så sat vi i gode stolar innanfor store vindauge og såg uværet kome frå vest og fare fram med lyn og toreskrall over Sahagun, for så å drage vidare mot aust.

Då det byrja det å lysne over åsane i vest, var sola i ferd med å gå ned for den dagen.

Eg leita fram kameraet for å feste solroden til databrikka. Men kameraet lurte meg, for det fokuserte ikkje på åsane i vest, men på det som var mykje nærare. Regndråpane på vindauget.

Eg kan ikkje sei eg er alt for glad i nedbør, korkje regn, hagl eller snø. Det har vel samanhang med at vi har rikeleg av det her innanfor Stadt, men eg skal ikkje nekte for at dei kan vere vakre. Regndråpane.

God morgon

2012-01-09T09:29:00.001+01:00

Eg skreiv for nokre dagar sidan at det eine året er ikkje det andre likt.
Det gjeld dagane i like stor grad.
I går kveld når mi kjære og eg vandre heim etter snølagde vegar, og med minus 4 grader i lufta, dukka fullmånen fram bak fjella i nordaust.
Det var ein vinterkveld av dei fagraste.
Men det var i går.
I dag vakna vi til regn, 4 grader pluss i lufta, og dei snølagde vegane var forvandla til is.
Akk nei. Den eine dagen er ikkje den andre lik.

Biletet viser bygda i fullmåneskin, sett frå Melshornet i går kveld.
Eg var der ikkje, men fotografen K.A.Årset var der.
Sjølv har eg saksa det frå www.smp.no

Familiesamling.

2012-01-08T10:50:00.002+01:00

Ei helg er over. Sola viste sitt lyse andlet over fjellkanten for første gong dette året. No går det mot vår og sommar, sjølv om det framleis er store sjangsar for besøk av kong vinter i fleire månader framover.

Ein dag kan vi atter oppleve våren sitt inntog oppe i fjella. Som på dette biletet.

Men enno er det berre ein draum. For å kome draumen om varme imøte, tinga mi kjære og eg oss ein tur til ei øy langt syd i havet. Til synste Kanariøya vestanfor Afrika. Der vonar vi å finne sol og varme for våre vinterfrosne kroppar. Om nokre veker flyg vi mot sør til noko vi aldri har gjort før.

Vi gler oss, men eg kjenner likevel på ei lita uro for dette ukjende. Korleis vil eg finne meg tilrette med å vere vinterflyktning i to veker, Berre å drive gatelangs i dagevis i ein liten by full av andre vinterflyktningar? Vert det med denne gongen, og så aldri meir? Vel, tida får vise det.

Denne helga har stått i storfamilien sitt teikn. Det var nesteldste dotter og hennar make som opne dørene for systrene hennar og deira born. Eldste dottera sin make var og med. Og om ikkje det var nok, så innvaderte resten av storfamilien, vi som bur her, også huset. Og då vart det fullt hus hos henne, og mange til bords, og mange som skulle ha ein plass å sove på.

Det var siste skotet på familietreet, Ramona Mariell, som lokka oss til familiesamlinga. Og kjekt var det å vere samla alle igjen.

Dei to som opna heimen sin for hopen, fortener stor takk og ære.

Ein må berre bøye seg i takk for dei to.

Tretten dag jul

2012-01-06T14:46:00.002+01:00

Jul no igjen?

Etter den gamle kalendaren er det idag jula vart feira, slik dei enno gjer det i dei ortodokse kyrkjene. Hjå oss er det trettandag jul. Dagen då dei vise menn kom og hylla barnet, og gav det rike gåver.

I julesongane syng vi om tre kongar, og om oksar og esel som var tilstades i stallen. Men det står ikkje noko om kongar, oksar og esel i Matteus og Lukas sine evangelium. Dei som fortel om julehendinga.

Kvar har vi det ifrå?

I middelalderen var det eit populært skrift som idag er kalla Pseudo-Matteus. Der står det litt annleis enn slik vi finn det i Matteus evangeliet.

Og her finn vi dyra omtala.

"På den tredje dagen etter fødselen gjekk Maria ut av grotta og inn i ein stall. Der la ho barnet i ei krybbe, og oksar og esel hylla det. Då vart det fullenda som Jesaia skriv: "Oksen kjenner sin eigar, og eselet sin herres krybbe. " Då dyra, oksen og eselet, fekk han imellom seg, hylla dei han. Slik vart det fullført det som profeten Abakuk seier: " Mellom to dyr er du tilstades." I stallen var Josef saman med Maria i tre dagar."

Midtdelen av eit alterskap frå Covarrubias, Spania

Så var det trettande dag jul og pseudo-Matteus si fortelling om vismennene:

"Då det andre året var over, kom det nokre magi (stjernetydarar i Mesopotamia og Persia) frå aust til Jerusalem. Dei spurde jødane der; Kvar er kongen som har vorte fødd hjå dykk? Vi såg stjerna hans i aust, og er komne for å hylla han.

Ordet om dei nådde og kong Herodes, og skremd kalla han til seg dei skriftlærde, farisearane og lærarane i folket, og spurde dei kva profetane hadde sagt om kvar Messias skulle fødast. Dei svara: I Betlehem i Juda. For det står skrive: Og du Betlehem i Judaland, er ikkje den minste av hovdingane i Juda, for frå deg skal han kome som skal føre mitt folk Israel.

Då kong Herodes høyrde det, kalla han magiane til seg og spurde dei nøye ut når dei hadde sett stjerna. Så sende han dei til Betlehem og sa: Gå og leit opp barnet, og når de har funne det, kom så attende til meg og fortel kvar det er, så eg og kan reise dit og hylle det.

Då magiane var på veg mot Betlehem, såg dei stjerna igjen, og den gjekk føre dei til dei kom dit barnet var. Då magiane såg stjerna vart dei storleg glade. og dei gjekk inn i huset, såg barnet Jesus sitje på mora sitt fang. Dei opna veskene sine og gav store gåver til Maria og Josef. Og til barnet gav kvar av dei eit stykke gull. Og sameleis gav ein gull, ein annan røykjelse og ein tredje myrra.

Men då dei skulle vende attende til kong Herodes, vart dei, medan dei sov, varsla av ein engel om å ta ein annan veg attende til sitt land."

Litt annleis enn fortellinga hjå evangelisten Matteus.

Omsettinga frå engelsk er mi.

Tidleg morgon

2012-01-05T09:32:00.000+01:00

Tidleg januarmorgon.
I aust teiknar fjella seg skarpt av mot den lysare dagranda.
Framleis kviler mørkret over bygda, men det går mot dag. Kanskje vil sola ut på ettermiddagen sjå inn stoveglaset vårt for første gong, no når vi skriv Anno Domini 2012. Truleg har ho alt klatra så høgt at ho vil vere framme bort i mot ein halv time.
Det kom litt sludd i går kveld. Ein cm eller to. Men når eg henta avisa denne morgonen, var det ei frosa snøhinne som dekte vegen. Berre spora mine frå igår kveld, då eg var ut for å setje fram bosdunken, stod tydelege og klåre i den hardfrosne snøen.

Og i går kom ho heim att veslejenta. Ho fekk seg ein tur til Åse sjukehus på nyåret. Det er ikkje berre berre å verte sjuk når ein er få dagar gamal. Då er det godt at det er kort veg til der hjelpa er å få.
Tenkjer dei på slikt desse som skal sentralisere alt til få og store sjukehus. Juledagsorkanen viste tydeleg at det i mange høve vil gå ut over dei som treng hjelp. Men blårussen som sit og bestemmer, tek vel ikkje slikt med i sin rekneskap. For dei er det vel berre pengane som tel.

Å hugse

2012-01-04T10:17:00.002+01:00

"Du misfær deg", sa mi kjære til meg i går kveld. Ho hadde vore inne og sett kva eg skreiv i siste innlegget.

"Å?"

"Det var ikkje i fjor det var så kaldt. Det er to år sidan. Det var i 2010."

Er minnet i ferd med å svikte meg, eller er det årsskiftet som forvirrar?

Det er ikkje godt å vite, men godt er det å ha det som kan hjelpe på minnet. Som mi kjære, og bileta på dataen. Bileta som har både dato og klokkeslett knytt til seg, og som kan fortelje meg når akkurat det eine biletet vart festa til minnebrikka.

Men korleis var været i fjor då? Ved nyåret i 2011?

Biletet under fortel at det ikkje var mangel på snø, og mi kjære fortel meg at det var i allefall ikkje sprengkaldt.

Og i år har vi, som tidlegare meldt, bere markar godt opp i liene. Med plussgrader. I dag vindfullt, kuling, og litt regn i lufta.

Men den siste setninga i mitt forrige innlegg, var i alle fall rett.

Det eine året er ikkje det andre likt.

Bikkjekaldt i fjor, i år...

2012-01-02T20:12:00.001+01:00

På denne datoen i fjor var det slik. Fullmånelys kveld. Snø. Og bikkjekaldt.

Då feira mi kjære og eg nyåret i Sogn. I Kaupanger.

Kvelden før hadde eg vore på Sogn folkemuseum for å prøve å få til nokre bilete av dei gamle tuna i lyset frå fullmånen, og med marka dekt av glitrande snø.

Med stivfrosne fingrar og tær måtte eg, før eg var heilt nøgd, søkje inn at i ovnvarmen. Ute var det då nærpå 20 kuldegrader.

Men denne kvelden, for eit år sidan, lokka fullmånen meg ut i kulden endå ein gong.

Denne gongen var det den gamle stavkyrkja som drog meg ut.

Slik var det i fjor. Snøen kom alt i november og vart liggande til våren løyste han av. Og vinteren var så kald at eg ymta frampå om at den varsla klimaendringa var avlyst.

Men det var i fjor.

I år har vi nesten ikkje hatt snø på marka, og knapt nok nokre få kuldegrader.

I dag har gradstokken vist pluss 7,5 på det meste.

I tillegg fekk vi oppleve at juleorkanen for over oss juledagsnatt.

Så på desse to jule og nyårshelgane har vi fått oppleve at det eine året er ikkje det andre likt.

01.01.2012

2012-01-01T00:26:00.000+01:00

Så gjekk året 2011 ut, og 2012 inn, med blinkande lysglimt og sterke smell frå hundrevis av raketter mot nattehimmelen her i fjordbygda.
Eg ynskjer alle som ser innom bloggen eit godt nytt år.

Romjul

2011-12-29T14:45:00.001+01:00

I dag er det stille på fjorden. Der er inga båre som reiser seg med sin kvitskummande topp. Vinden og stormen er reist vidare innover fjella mot aust.
For mange her ute mot nordvestkysten vart det ei heilt annleis romjul enn forventa.
Juleorkanen utretta stor skade med si vindfulle framferd utover kvelden og natta første juledag.
Hus vart øydelagde, skog lagt ned, båtar knuste, kraft og telenettet forsvann. Mange har enno ikkje fått kraft og telefon att, endå det i dag snart er 4 dagar han rasa forbi oss.

Denne løa stod i nabogarden til der eg vaks opp. Den har stått over mange stormar før, men denne gongen måtte ho gi tapt. Ho vert nok ikkje bygd opp att på nytt. Og då er dagane for Jørnløda over. Eit landemerke på Sætre er på veg inn i soga.

Media diskuterar denne juleorkanen som om den skulle vere den første i lang rekke av stormar med aukande styrke. Med årsak i forverra, og menneskeskapt, klima.
Men eg trur folket her ute mot storhavet veit at dei sterke stormane alltid har vore her, og vil alltid kome att. Med jamne, eller ujamne, mellomrom. Denne gongen gjekk det 20 år sidan siste gong ein slik orkan for over oss. Det var nyårsorkanen, 1.januar i 1992.
Men det rare er kor raskt vi i vår mediatid, gløymer dagane som var for nokre år attende. Og gløymer å ta med oss dei erfaringa vi vann sist uværet for over oss. I staden trur vi, og meiner, att alt skal gå på glatte skinner inn i framtida. Og vert overraska når det ikkje gjer det.
Meg synest årsaka til alle straum og telebrota å ligge i at nokre etatar har teke litt for lett på kva som kan hende når uvær bryt inn over landet. Har dei vore så opptekne av å tene mest mogeleg av pengar at dei har gløymt å sikre leidningsnettet mot det som kan øydelegge linjene? Til dømes fallande tre.

Juleorkan

2011-12-27T08:37:00.002+01:00

Tredje juledags morgon.

Normaliteten er attende, og takk for det.

Værmeldarane melde uvær i julehelga, og dei fekk rett.

Julekvelden gjekk med gudsteneste, god julemat og familefest for store og små.

Juledagen rann. Framleis med bra vær og julemiddag og familiekos i vår vesle stove. Ekstra triveleg å ha vesle Ramona Mariell i mellom oss, i hennar første jul.

Men når mørkret seig på, og gjestane forlet, auka vinden på. Ut på kvelden vart lyset brått borte, og vi måtte tenne lys i alle våre rom.

Resten av kvelden sat vi i blafrande og koseleg gult lys. Over fjorden lyste det enno ei stund av elektrisk lys, men så slokna det også der. Det siste vi såg vart borte, var lysa inne i sentrum. Så forsvann også dei og mørkret låg over bygda i julenatta. Berre svake lys frå mange stovevindauge tindra ut i kvelden.

Ute auka vinden på. Lyden av den vart sterkare, men mørkret gøymde kva den førde med seg. Berre otten for kva den kunne gjere var der.

Det vart nokre turar ut om døra for sjå om garasjen framleis hadde taket på.

Det vart nokre rare timar. Alt det som ein har rekna som sjølvsagt var borte. Elstraum, radio, telefon og internett. Eg var isolert i mi stove utan den moderne tid sine kontaktmuligheiter ut. Og ute rådde møkret. Berre lysa frå bilar som køyrde att og fram etter vegane var å sjå.

Juleorkanen var over oss. 20 år ettar att nyttårsorkanen herja nordvestlandet.

Over midnatt roa vinden seg, og når dagslyset kom andredagen, kunne vi sjå kva den hadde utført kvelden før. Hus som var flytta frå sin stad og øydelagde, tak som hadde vorte skadde, og rotvelte tre. Men heldigvis, ingen personskade.

Elstraume kom først ut på ettermiddagen, og telenettet først seint ut på kvelden. Då fekk eg endeleg kontakt med mine døtre i nord og sør, og fekk høyre kor stoda var hos dei.

Denne morgonen låg eg i senga og høyrde på ulinga frå ein ny storm fare forbi, men normaliteten er attende i stova.

Radioen er oppe og går, avisa er i hus, og morgonkaffien er kokt.

Og dei siste, ute på øyane, fekk elstrumen attende desse morgontimane.

Dei har hatt ein stri jobb dei som har reparert elnettet, desse juledagane.

Sjølv sit eg og pikkar bokstavar inn på bloggen, og undrar meg på kor sjølvsagt vi tek, og kor avhengige vi har vortne av desse moderne hjelpemiddela på nokre få generasjonar. Og kor lite det skal til før vi står der hjelpelause. Nokre har ikkje eingong ein omn til å fyre opp i mot kulden, om straumen brått vert borte.

Tre kongar kom

2011-12-25T11:23:00.001+01:00

Det er jul, eller jol som det i grunnen heiter på mitt skriftmål.

Eg likar nok betre det engelske Christmas då det fortel om kvifor vi feirar jul. Men eit tilsvarande ord har vi desverre ikkje på norsk.

Ei vindfull julenatt er over, og juledag er her som ein kviledag før neste storm kjem inn over kysten utanfor. Ekstremvær talar dei om. Verste uværet på 30 år. Det er vel berre å stålsette seg og vente. Men, dei har teke i miss før og. Vi får vente og sjå kva morgondagen har å fortelje.

Men det var dagen i dag. Juledagen. Inkarnasjonsdagen då Gud vart menneske av kjøt og blod.

Kven kan skjøne det mysteriumet? Kyrkjefedrene hadde lange diskusjonar om det, og etter eit par hundreår enda dei opp i det som vi idag kjenner som den nikenske trusvedkjenninga.

Vi trur på ein Herre, Jesus Kristus, Guds einborne Son, fødd av Faderen før alle tider. Gud av Gud, lys av lys, sann Gud av sann Gud. fødd, ikkje skapt, av same vesen som Faderen, ved han er alt skapt.

Slik skriv Johannes om det:

I opphavet var Ordet, og Ordet var hos Gud, og Ordet var Gud. Han var i opphavet hos Gud. Alt vart til ved han, og utan han vart ikkje noko til.

Og Ordet vart menneskev og tok bustad mellom oss.

Og med dette biletet frå katedralen i Leon, som syner vismennene frå aust som kjem med sine gåver til barnet, ynskjer eg mine lesarar ei God Jul.

Eit barn er fødd

2011-12-24T11:21:00.001+01:00

Så er dagen komen som så mange har sett fram imot med glede og forventing, julekvelden. Berre nokre timar at no, så. Men enno står det nok litt att å ordne for dei fleste.

Hjå mi kjære og meg er det meste klart. Og vi skal ha det lettvint i kveld. Julekvelden skal feirast hjå dotter Berit. Då skal vi og ha den nyfødde veslejenta med i vår midte. Det vert kjekt.

Men først er det familiegudsteneste i ei fullsett Ørsta kyrkje. For det er då bodskapen frå Betlehem som er grunnlaget for at vi feirar jul år etter år.

Eg har kvart år lagt ut ein versjon av korleis evangelisten Lukas fortel om den første jula. Slik dei ulike bibelutgåvene på nynorsk har attfortalt den.

I år er det omsettinga frå 1905 eg legg ut.

Men det hende seg i dei Dagarne, at det gjekk ut eit Bodord fraa KeisarAugustus, at heile Heimen skulde verta innskriven til Skatt. Dette var den fyrste Innskriving den Tid, Kvirinius var Landshovding iSyria. Og allegjekk til aa verta innskrivne, kvar til sin eigen By.

Men Josef gjekk og upp fraa Galilæa, fraa Byen Nasaret, til Judæa, tilDavids By, som heiter Betlehem, avdi han var av Davids Hus og Ætt, til aa vertainnskriven med Maria, si Festarmøy, som var med Barn.

Men det hende seg, medan dei var der, daa vart Tidi fullkomi, at ho skuldeføda; og ho fødde sinSon, den fyrstefødde, og sveipte honom og lagde honom i ei Krubba; for der varikkje Rom aat deim i Herbyrget.

Og der var Hyrdingar der i Grendi, som var ute paa Marki og heldt Vakt yversi Hjord um Natti. Og sjaa, Herrens Engel stod hjaa deim, og Herrens Klaarleiklyste ikring deim, og dei vart storleg rædde. Og Engelen sagde til deim: “Ver ikkje rædde! for sjaa, eg forkynnerdykker ei stor Gleda, som skal timast alt Folket: for i Dag er dykker einFrelsar fødd, som er Kristus, Herren, i Davids By. Og dette skalvera dykker til Teikn: de skal finna eit Barn sveipt, liggjande i ei Krubba.”

Og samstundes var det med Engelen ein himmelsk Herskare, som lovad Gud ogsagde: Æra vere Gud i det Høgste, ogFred paa Jordi, og Hugnad med Menneskjom!”
Og det hende seg,daa Englarne var farne ifraa deim til Himmels, sagde desse Hyrdingfolk tilkvarandre: “Lat oss daa ganga til Betlehem og sjaa denne Ting, som hev hendt,og som Herren hev kunngjort oss!”

Og dei skundad seg og kom og fann Maria og Josef ogBarnet, som laag i Krubba. Men daa dei saag det, fortalde dei deim det Ord, som var talat til deimum dette Barnet. Og alle dei, somhøyrde det, undrad seg yver det som Hyrdingarne talad til deim. Men Maria gøymde alle desseOrd og grundad paa deim i sitt Hjarta. OgHyrdingarne vende um atter og prisad og lovad Gud fyr alt det, dei hadde høyrtog seet, so som det var talat til deim.

Nullpunktet

2011-12-22T11:22:00.001+01:00

Så nådde sola nullpunktet tidleg i dag morgon. Heretter går det oppover att.

Mot vår og sommar. Sjølv om hardaste vinteren framleis ligg på vent.

Men om været står meg bi og det er klårvær når eg leitar fram den nye årskalendaren den 1.januar, vil sola kike fram ei lita stund der trea møter Sandhornet i venstre biletkant, når klokka går mot 2 på ettermiddagen.

Vel, det er kanskje ikkje sola som når nullpunktet, men jorda si bane rundt sola som er årsaka til solsnu eller vintersolverv som det i grunnen heiter.

Dette vendepunktet i årssyklusen har vore feira av menneskeætta langt attende i tida. Kanskje var det denne feiringa som er årsaka til at kyrkja i si tid valde å legge feiringa av inkarnasjonen sitt under til denne tida. Og det endå ingen kan tidfeste når det hende, at Han som er Guds bilete på jord, Jesus, Maria sin son, vart fødd i Betlehem.

Inkarnasjon, det at den evige Gud, ikledde seg kjøt, og vart menneske i barnet i krubba.

Det er nok svært sannsynleg at det ikkje hende ved solsnu, men heller ved ein av dei to stor jødiske høgtidene, påske eller lauvhyttefesten.

Men når tidspunktet ikkje er kjent, kunne kyrkja valgt eit betre tidspunkt enn nettopp solsnu?

No når heile naturen, ja alt, vender seg mot lyset som kjem med aukande kraft for kvar dag.

"Ein kvist skal skyta opp frå Isais stubbe, og eit skot frå hans røter. Herrens ande skal kvila over han, ein Ande med visdom og forstand, ein Ande med råd og styrke, ein Ande som gjev kunnskap og frykt for Herren. ---- Den dagen skal Isais rotskot stå som eit banner for folka. Folkeslag skal søkja han, og hans bustad skal vera herleg." Jesaja 11.

Den stuttaste dagen

2011-12-21T16:56:00.000+01:00

Det var litt skiftande vær på året sin stuttaste dag.
Det opna med klårvær om morgonen, men litt over middagstid drog over og det kom med litt snø i lufta. Men det varde ikkje så lenge, så byrja det i sydvest å lyse gult gjennom snøskyene.
Nokre minutt seinare glødde himmelen i sør, og lyset og skyene samarbeidde om å sende gullgule strålar opp frå den glødande elden nede bak åsen.

Og omlag på den tida vart mi kjære og eg velsigne med eit nytt barnebarn. Det tolvte. Det var ei flott førjulsgåve å få. Denne gongen ei lita jente. Så no har vi fem jenter og sju gutar som er våre barnebarn.

Maria og engelen Gabriel

2011-12-19T16:47:00.001+01:00

Dersom det første av dei fire bileta eg viser frå katedralen i Leon, syner Elisabet med sonen Johannes, så burde nok dette ha kome først. Men sidan eg trur at det er Anna og Maria det handla om, så let eg dette kome som nummer to.

At eg trur det er Anna og Maria, er grunna i eit pseudo-evangelie (eit uekte evangelium) som skulle ha Matteus som opphav, og som var mykje utbreidt i mellomalderen. Det handlar om Maria og foreldra hennar, Anna og Joakim. Maria sin oppvekst og truloving med Josef. Jesus sin fødsel og flukta til Egypt.

I det skriftet er og denne scena med. Engelen Gabriel som kjem til Maria med bod frå Herren om at ho skal verte med barn ved Den Heilage Ande.

Dei to har kunstnaren teke med oppe på biletet.

Pseudo-evangeliet let dette hende i Jerusalem.

Barndomsfortellinga i Matteus-evangliet seier ikkje kvar Maria var då ho fekk vitjing av engelen Gabriel, men at Maria og Josef busette seg i Nasaret då dei vende attende frå Egypt.

Det er Lukas som fortel at Maria budde i Nasaret og at ho der fekk bodet om at ho skulle føde ein gut, ein frelsar, ved Guds Ande.

Maria sin fødsel

2011-12-17T10:31:00.000+01:00

I Leon er det reist ein vakker katedral på det området der den romerske byen låg. Eg går inn forbi dei gamle eikedørene, som er pryda med vakre, om enn værslitne bilete frå påskedramaet, og kjem inn i kyrkja. Rett framfor meg ligg koret sentralt i det mektige kyrkjeromet. Nede på korveggen som vender mot meg, ser eg fire bilete lyse i elfenbeinskvitt og gull

Eg går nærare for å sjå kva hendingar som er motivet på bileta, og ser at dei har med jula å gjer.

Tre av dei klarer eg å plassere, men det fjerde, finn eg inga referanse til i mitt minne. Og teksta under er på latin, og då i noko som må likne vår tids tekstmeldingar, forkorta som orda der ofte er.

Oppe på relieffet er der ei scene med ei liggande kvinne, og tre andre hos henne. To av dei har med seg fat med mat.

Nede på hovedmotivet er det to kvinner som held eit barn mellom seg, og to andre som står som glade tilskodarar. Mellom dei er ei skål med mat.

Er motivet oppe ei kvinne som føder barnet sitt? Det barnet som nede har vorte hovedpersonen?

I tilfelle: Kven er kvinna og barnet?

Eg finn eit inga tekst i Bibelen som knyter seg til dette. Er det ei tekst frå eit apokryft evangelium tru? Har det noko med underet då Anna, Maria si mor, fekk henne?

Eller er det Elisabet med sonen Johannes, og nabokvinnene som gleder seg med henne?

Det må ha noko med jula sine personar å gjer, sidan dei andre tre bileta er tilknytt den høgtida.

Bileta vart laga i 1577.

Eg vil legge ut dei andre tre bileta i løpet av dei komande dagane, men er det nokon som har ei meining om kva hending dette biletet syner til, så skriv nokre ord om det i kommentarfeltet og publiser det. Kommentarfeltet kjem fram om ein trykker på kommentarar under her. Helsing vandraren.

Våre born

2011-12-16T18:56:00.001+01:00

Mi kjære og eg har fått ha gleda av å ha to smårollingar hos oss medan far deira har vore ute frå heimen på arbeid, og mor deira er inne i dei siste dagane før hennar tredje barn finn tida inne for å kome til verda.

Eg ser at å ha borneborn hos meg no, er annleis enn då våre born var i den alderen. Då var mine dagar, i motsetning til no, fyllt av arbeid utanfor heimen. Det var mi kjære som fekk oppleve den nærleiken til borna som eg får oppleve no. Eg kjenner at eg tapte noko den tida.

Eg fann desse visdomsorda om born i boka "Profeten" av den libanesiske forfattaren Kahil Gilban, ord som det er verdt å tenke over og ta med seg.

Deres barn er ikke deres barn.

De er livets sønner og døtre som lengter etter seg selv.
De kommer gjennom dere, men er ikke fra dere.
Og selv om de er hos dere, tilhører de dere ikke.

Dere kan gi dem deres kjærlighet, men ikke deres tanker.

For de har sine egne tanker.
Dere kan huse kroppene deres, men ikke deres sjeler.
For deres sjeler bor i morgendagens hus, og det kan dere ikkebesøke, ikke engang i deres drømmer.

Dere kan strebe etter å bli som dem, men forsøk ikke å blisom dem.

For livet går ikke baklengs og dveler ikke ved i går.
Dere er buene som barna blir skutt som levende piler fra.
Bueskytteren ser målet på uendelighetens bane,
og Hanspenner deg med sin kraft, slik at Hans piler kan fly langt og raskt.

Gled deg over å bli spent i bueskytterens hånd, -

for liksom Han elsker pilene som flyr, elsker Han ogsåbuen som er i ro

Blåtimen

2011-12-14T08:34:00.002+01:00

Framleis er det mørkret som rår utanfor mi stovedør. Sjølv sit eg i i lunt innanfor døra, medan det er vinden og regnet som rår grunnen ute. Men eg kan sjå at dagen er på veg. Over lysa frå hus og veg kan eg skimte at fjellbryna er på veg til å stige ut av nattemørkret. Den blå timen er på veg, slik at han var der i går kveld då eg festa denne augneblinken til databrikka.

Då dukka det opp dette vesle verset om stunda, eller "Stønna" som det heiter på av Hans Ludvig Fredheim sit mål. Kven han er veit eg ikkje, men etter orda å døme, må han høyre til på dei flate bygdene austanfor.
Eg tykkjer han har noko viktig å seie oss i vår travle førjulstid.

"STØNNA"
Ta vare på stønna, slæpp a inn når'a banker på.

Rødd plass åt dekk midt i søktna, før stønna er her og nå.

Læt a sætta seg litt nedpå, uansett åssen a er.

Nåe har a å gi deg, det er dæffer hu er her.

Ta godt vare på stønna, og takk før den tida hu satt.

Før akkurat dænna ene, hu kjæm æller att.

Du trudde lenge at stønna var nåe du skulle få - bære du engong vart færdig meddæ du drev på med.

Du fekk æller tid tell å åpne de gonga da hu banke på, og skjønte før sent atstønna støtt er her og nå....

Teskjeipilegrimar

2011-12-13T11:14:00.002+01:00

Dei hadde vandra over flate vidder i dagevis. Lang støvete og solsvidde vegar, med sekk på ryggen og stav i hand. Som pilegrimar i framandt land.

Vel framme i den store byen fann dei på å byte roller for ei tid.

Nok med enkle hospits for eit par netter.

Her må det skikkeleg standardheving til.

Ikkje noko mindre enn eit ærverdig Parador hotell er godt nok må vite.

Og så ut i gatene. Pilegrimen vert raskt bytt ut med turisten.

Men det skulle dei ikkje ha gjort, for brått - ute på det store torget vert dei små som teskjeier.

Så små at dei må strekkje seg på tå for å sjå over krukkekanten.

Her er det nok forseint å kome med vasskanna.

Tru om det er eit av byen sine attgløymde juletre.

Turt og bladlaust står treet i krukka si på den solvarme plassen.

Liknar litt på heimlandet sine turre og nållause juletre, som dukkar fram utandørs når vinteren vert bytt ut med vår og sommar.

Heldige eg.

2011-12-11T12:02:00.001+01:00

Tredje søndag i advent. Endå ei veke er lagra ein stad i minnebanken.

Ho kom med våt og tung snø natt til mandag, men heldigvis ikkje store mengder. Berre omlag 10 cm. Nok til at eg måtte starte snøfresen for første gong denne vinteren. Men så fekk vi ei fin veke vidare med austavind utan meir nedbør, og med temperatur nokre grader under nullen.

I går forlet sola våre vindauge for dette året. Og ho sa takk for seg med eit glødande lysshow nokre minutt, før alt slokna av mot kveld og natt.

Då er han der tanken på kor priviligert eg er.
Eg som dagleg får oppleve å bu i same hus som små borneborn. Det er berre ei trapp som skil dei frå meg, og det hender rett ofte at dei to "beste" i kjellaren får besøk. Kjekt å få fylgje med i dagane deira. Og kanskje er det kjekt for dei små og. " Ein farfar skulle alle ha", er det ikkje slik han syng Odd Nordstoga.
Berre synd at det vert litt for skjeldan eg får sjå resten av den yngste delen av familien, dei som bur timar med bil nord og sør for oss. Skulle så gjerne hatt same nære kontakta med dei og foreldra deira.

Grå dag

2011-12-04T16:16:00.001+01:00

Eit glimt av noko anna på ein grå dag, mellom kvasse vindrosser og gråkvite snøbyger.

Lav sol

2011-12-03T10:50:00.001+01:00

Så er det grått og vått att.

Snøen som dekte bygda i går, er borte i dag. Men over helga skal den kome att, lovar Yr. Då skal det verte minusgrader og snø ei heil veke til ende.

Den som lever får sjå.

Men igår opna det grå seg ei stund. Så pass sola rakk å sjå inn vindauga i stova. Ho har ikkje så lenge att no før ho seier takk for seg dette året. Berre ned lia mot Sandhornet, så er det over. Og der er ho om ei veke frå idag.

Men med dei værprognosene som er lovar framover, så sa ho nok takk for seg igår.

kvitt

2011-12-02T10:31:00.001+01:00

Så kom den denne vinteren og, snøen. Til glede for nokre. Til ulyst for andre. Denne første smaken av vinter vert vonleg ikkje liggande så lenge, men den kjem nok tyngre igjen om ei tid.

Det er berre å byrje å førebu seg på den komande kvite årstida. Med sine gleder og sorger.

Grå førjulsdagar

2011-11-30T10:12:00.001+01:00

Kva er det med desse førjulsdagane?
"Mørkt og kaldt og lite sol, soleis er det fram mot jol" heitte det i ei songstrofe eg hugsar frå barndomen.
Og det stemmer for denne førjulstida, med unntak av kulden.
Mørkt har det vore med korte dagar og gråbrune lier og fjell, men det med kulden har ikkje stemt så langt. I staden hjar det vore mildt. Herleg mildt for ein varmekjær og gisen kar.
Men no ser det ut for å vere endring på gang.
Eg var inne på Yr og kika på kva som vart spådd av vær framover. Og då synte dei fram snøkrystallar som nedbør frå søndag og vidare i dei etterfylgjande dagane. Og gradstokken ville krype ned på minustala.
Akkurat dei varsla hugar meg ikkje mest, men, det positive er at det vert lysare ute når alt vert dekta av den kvite vinterdyna.
Så er det berre å vente og sjå om varsla slår inn. Dei har teke i miss før og, værprofetane.
Kva mi kjære les i almenakka, er eg ikkje oppdatert på, men eg har ofte erfart at hennar lesing av månefasane kan stemme overraskande godt når det gjeld det store oversiktsbiletet.
Uansett, ein nå berre takke og ta imot det som kjem, om ein likar det eller ikkje.

Men ute er det framleis blomar som lyser opp i desse grå førjulsdagane.

Beste fikse

2011-11-27T09:36:00.001+01:00

Kråkenes fyr under uværet "Berit" Biletet henta frå smp.no

Det var laurdag. Ei vindfull natt hadde gått over i grålys morgon.

Eg sat i godstolen ved døra ut til terassen. Avisa var lagt bort. Der skulle vere ei til denne morgonen, men den hadde nok ekstremværet "Berit" hindra i nå fram til mi postkasse. Nok vind til å vekkje meg av søvnen eit par gonger hadde det vore, men det vert skjeldan det heilt store her inne i fjorden. Då rasa det nok mykje meir ute på kysten, som biletet frå Kråkenes fyr viser.

Eg sit med kaffikoppen min og ser restane av været kvittoppe bylgjene på fjorden, men inne har eg det lunt og godt.

Då høyrer eg døra ute på gangen opnar seg og smell i att.

Eg snur meg for å sjå om kjøkendøra og vil opne seg, men nei det er stillt ute på gangen.

Ombestemte han seg og gjekk opp att til far og bror, guten?

Eg vender meg mot den grålyse morgonen ute igjen, medan eg nyt den varme drikken.

Då går kjøkendøra opp, og inn kjem mi kjære, heller lett nattkledd.

"Er du oppe alt? Så tidleg på morgonen likar ho å nyte sengevarmen enno ei stund.

Ho smiler og viser meg at ho har eit stykke stoff mellom hendene. Kva det er oppfattar eg ikkje i farta, for rett etter henne kjem vesleguten, og han forklarar; "Beste fikse", og så forsvinn dei inn på bakromet, og det vert stillt der inne.

Etter ei stund får nyfikna overhand og eg ruslar etter.

Der ser eg mi kjære ved symaskina, og guten ved sida hennar. Han strekkjer seg opp på tå for å få med seg alt ho gjer.

Over symaskinarma er det komen ein sokk, og no driv ho og let nåla fara att og fram over sokken.

"Beste fikse" forklarar guten, då eg nyfiken spør kva dei driv med, men det er knapt han har tid å snu seg mot meg når han forklarar.

Etter ei stund kjem dei to ut att, og no er det han som stolt ber sokken i hendene, og dei forsvinn ut kjøkendøra att. Han opp trappa til far og bror, og ho attende til senga enno ei lita stund.

Når ho seinare kjem påkledd attende forklarar ho at det var faren, vår son sin sokk som hadde eit hol.

"Å var det han som sende sonen ned," tenkjer eg. Men seint på kveld får eg høyre sanninga. Det var vesleguten som hadde sett holet i faren sin sokk og teke tak i den for å dra den av. Og så skunda seg mot kjellardøra med orda; "Beste fikse".

"Berit"

2011-11-25T12:25:00.001+01:00

Det melde ekstremværet "Berit" gav ikkje den store vindstyrken her inne i fjorden. Men floa var rimeleg høg. I nokre naust kunne ein rodd rett inn.

Pilegrim

2011-11-25T10:06:00.001+01:00

År attende i tid, var eg med på ei ferd, som busspilegrim, til dei kystane som forfedrene herja så hardt for vel 1000 år sidan, Men som og gav folket her vest trua på Kvitekrist i retur.
Det var ei spanande reise inn i dei gamle keltiske områda. Det gav meg ein vedhaldande fasinasjon for den keltiske trusverda. Og for ei kyrkjeordninga som ikkje var så toppstyrt som den romersk katolske ordninga som vi protestantane har vidareført.

Tidleg i fjor haust vart eg beden om å halde eit innlegg på ein mannskveld om pilegrim og pilegrimsvandring.
Eg gjorde det med ein power-point-serie. Sidan har eg vist den serien fire gongar til, og kvar gong har det medført ein del revisjon av innhaldet.
No er 6.utgåva klar etter mange timar med revisjon, og eg er spent på responsen når den vert framførd.

Under timane med tenking omkring pilegrim og pilegrimsvegar, dukka turen til Skottland opp i minnet.
Om avtrykka etter føtene våre som vi sette i sanden då vi vandra over til Lindisfarne, eller The Holy Island, på austkysten av Northumbria. Øya som vart herja fleire gonger av nordmenn på 8-900talet.
Vi sette spor etter oss i sanden, men snart ville tidevatnet igjen fløyme inn i sundet, og ved neste fjøre ville havbotnen igjen dukka opp utan spor etter våre føter.
Pilegrim tyden ein framand. Som det står i den gamle songen:
Eg er framand. Eg er ein pilegrim. Berr ei kveldstund er eg her.
Eller sagt med orda av den spanske poeten .

Vandrer, dine fotspor er veien.
Intet mer.
Vandrer, det finnes ingen vei.
Veien blir til mens du går.
Mens du går blir veien til,
og ser du deg tilbake,
ser du stien du aldri mer skal følge.
Vandrer det finnes ingen vei,
bare runer i havet.

November

2011-11-23T10:29:00.001+01:00

Dei stutnar fort dagane, no som vi er islutten av november. Sola greier seg med knapt fire timar når ho glytter overfjella i sør.

Om ho i det heile får lov å kike fram då.Det får ho ikkje i dag.

Ute leikar vinden om novene. Ikkje nokonstorm her inne i ein bortgøymd fjord, men nok til at gjengløymt lauv losnar frågreinene og flyg i vindrossene.

Og så er det regn i lufta. Det har vorelitt i mesta laget av det denne hausten.

Du får ta det som kjem og ikkje syte,trøystar mi kjære. Som om det er noko trøyst for ein som ynskjer sol og varmefor sin frosne kropp.

Vel, ein skal ikkje berre klage heller,for fram til no har det vore ein mild haust. Snø har vi enno ikkje sett hernede ved fjorden. Til sorg for dei som gjerne vil ha ski på føtene, men til gledefor ein som ikkje akkurat ser fram til snømåking og kulde.

Men no kan den vere ventande seier dei somspår veret. Til neste helg kan det ha kome kvit nedbør.

Sola ja. Ho var framme så vidt i går,mellom jagande skyer. Men dei minkar fort soltimane hennar i dagane framover.10. desember vert ho borte bak toppen av Sandhornet på andre sida avVoldsfjorden, og då kjem ho ikkje att før vi skriv 2012.

Kva fyller denne karen dagane med då, utanom å vente på neste solglytt, og lese litt spansk?

Ja, det undrar eg meg over kvar kveld nåreg kryp under dyna.

Har du gjort noko vetugt i dag då?

Vart det berre TV og data?

Som oftast må eg tilstå at det vart detheller smått med det andre.

Litt vert det då. Når eg får puffemeg i siget. Men når sant skal seiast, så er det vel heller mi kjære som må skubbe meg igang. Ho er vand at skalnoko verte gjort her i garden, så må ho vere med. Berre synd ho er så alt for snill mot karen ho gifte seg med.

Det er i grunnen litt rart dette. Daganegår utruleg fort, sjølv om det syne heller lite att av dagens dont.

Ein kan vel ikkje nekte for at ein har detsytalaust og godt som pensjonist, sjølv om innkoma i form av ”cash” ikkje er på same nivå som den var i mittyrkesaktive liv.

Men set ein tæring etter næring, så gårdet også rimeleg bra.

Og då får eg og mi kjære pusle oss gjennomdagane på vår måte. Eg er iallfall takksam for at ho har helde ut med dennekaren i 46 år, og vonleg held ut i nokre år til.

Og om ein månad har sola snudd. Då går detmot lysare dagar igjen.

Men først ventar vi på eit nytt barnebarn.Ei lita jente har vi frett. Det vert stas.

Ein dag er over

2011-11-21T21:05:00.001+01:00

Så gleid sola ned bak åsen i sør og granene på toppen av åsen, gløder i lyset frå den dalande sola.
Ein dag som byrja med grå himmel, klårna av før sola dukka fram bak fjellet lenger aust.
Men så er det over for i dag. Imorgon skal himmelromet mellom fjella, igjen vere dekt av skyer.
Då er det berre å takke for ein mild og solrik novemberdag.

Guds namn(6) Guds synlege Eg

2011-11-20T10:38:00.001+01:00

Guds namn på altertavla i Seljord kyrkje. Denne gongen med volkalteikn,
så her står det Jehova, Og Moses og Aron er og med.

Kan eg sjå Gud anna gjennom Hans gjerningar?

For Moses var Gud ei røyst ut av ein brennande busk i øydemarka,men for Moses og noko meir. For så langt eg kan lese, så er Moses den einastesom har sett Gud åsyn til åsyn.

Elia fekk og sjå Han, men berre attanfrå. Ikkje andlet tilandlet.

Jesus reknar eg ikkje med då han var – og er - eitsærtilfelle.

For Israelsfolkt var Gud ein som ikkje let seg sjå, uten atdei måtte døy, men som likevel haddesitt sete på jord i ei lita gullkledd kiste i tabernakelet og seinare i tempelet.

På Jesus si tid var kista borte, og då den heidne herskarentvinga seg inn i romet for å sjå den jødiske guden sitt bilete, fann han eittomt rom.

Han som heiter EG ER, let seg ikkje sjå.

Men så stig han fram, han som er Guds bilete mellom oss.

Han som sa om seg sjølv at ” Eg er Han.”

I same ordskiftet meddei skriftlærde sa han: Når de får lyft Menneskesonen opp skal de skjøna at EGER.

Det står ingen stad at Gud synte seg for Jesus, men trongHan det når Gud og Jesus var eit, som Jesus sjølv ordla seg: ”Eg er i Far ogFar i meg.”

”Den som ser meg, ser han som sende meg.

Som lys er eg komen til verda, så ingen som trur på meg,skal verte verande i mørkret.

Den som trur på meg, trur ikkje på meg, men på han som sendemeg.”

Og før sitt siste måltid med sine vener seier han:

”Eg seier det tildykk no, før det hender, slik at de, når det hender, skal tru at EG ER,” – At Jesus er beraren av dette Guds namn.

Når det hender:

Eg står på andre sida av dette som skulle hende.

At Jesus vart lyft opp tre gonger. På krossen, ut av gravaog så attende til det uskapte lyset der Guds bustad er.

Det hende for også eg skal tru at Han som kom, Han somJohannes kallar Ordet, Jesus, er eit med Gud. At Han er Guds synlege bilete påjord.

Kvifor det måtte hende slik, det er langt utanfor mi forståing. Egkan teologien om det, men eg må nok erkjenne at Guds tankar er langt høgre,og djupare, enn eg nokon gong klarer åkome i mi enkle tankeverd.

Og takk for det. Eg treng ikkje å forstå, for meg er det nok å ta imot - og å tru Ordet.

I dag er det siste søndagen i dette kyrkjeåret. Den søndagendå tekstene talar om ein siste dag då vi alle igjen skal sjå han, åsyn tilåsyn.

Ein dag då Gud nyskaper himmel og jord, og vi skal stå framfor han med heile vårt liv på godt og vondt.

Og denne veka med tankar omkring Guds namn, utløyst av ei gudstenesteder preiketeksta var hendinga ved den brennande busken, har og nått sin ende.

Guds namn (5) Eg, i Gud?

2011-11-19T12:30:00.001+01:00

Guds namn på altertavla i Slidredomen, Valdres

Å leve i Gud har eglært er eit ord for å høyre Gud til gjennom tru på Guds frelse ved JesusKristus. Og for meg er det ein konkret realitet.

Men kan det og ha eit anna innhald?

Eit innhald knytt til Guds namn?

Gjennom fleire års undring over Guds ord ogGuds vesen, er eg kome til det.

Eg har fått ei tru på at Gud er så uendelegmykje, mykje, meir enn eg nokon gong vil vere i stand til å forstille meg.

Eg tenkjer meg at om eg sette meg i ein liten seglbåt ute påyste øyane, kasta loss og segla mot vest. Heile tida mot vest utan å nokon gongå gå i land. Då ville eg eingong, årfram i tida, kome attende til stranda der eg eingong segla ut ifrå. (Eller forden del, gjer ei reise til yste grensene av himmelromet og attende.) Gud er alltidendå større.

Og, det er det sentrale i mine tankar, at heile seglasen harvore innanfor Gud.

Desse tankane har eg grunna gjennom orda i Salme 139 der salmisten prøver å røme frå Gud utan ålukkast. Kvar han enn søkjer tilflukt, så er Gud der og. ” Bakfrå og framanfrå omgjev dumeg – Det er eit under eg ikkje skjønar, det er så høgt at eg ikkje kan fattedet.”

Det er vel litt av dette Paulus er inne på i si tale til deiatenske menn på Areopagos , der hanseier at Gud viser kven han er gjennom sine synlege gjerningar, han som alltidER.

Og så utvida Paulus dette Guds namn til noko som er meir enneit avgrensa EG ER i tida sitt no.

For Paulus plassera også meg innanfor dette EG ER, innanforGud.

Gud er ikkje lenger noko utanfor meg som eg kan stille megsom tilskodar til.

Eg vert innlemma i dette Guds ER med heile meg, når han seier at Gud ikkje ein Gud langtborte for nokon av oss.

Og legg til: For i Han, i den Gud som heiter EG ER, er det vi lever, rører oss og er til i.

Korleis kan eg då meine at Gud er meg likegyldig. At Han er ein Gudsom eg kan stille meg på tilskodarplass til.

Somme vil nok sei at dette er panteisme. Men det ser egikkje, for panteismen seier at alt er gudar.

Men det Paulus seier er ikkje at alt er gudar, men at alt er iGud. Og då vert Gud uendeleg stor, utan grenser. Han vert den som fyller alt ialle, som det heiter i ein song. Og det betyr og at eg, med heile mitt liv, er i Gud.

Og eg spør meg sjølv: Vert det då noko grense for kva Guder, gjennom Hans namn EG ER? Er ikkje det i tilfelle eg som set dei grensene for Gud?

Guds namn (4) Alfa og Omega

2011-11-18T17:08:00.001+01:00

Guds namn frå taket av Tresfjord kyrkje

Eg kjenner meg bunden av tida.

”Gårsdagen er forbi, morgondagen kjenner ein ikkje, mendagen i dag er NO”, heiter det i ei ordspel, ( - eller kanskje var det noko somliknar?)

Det er dette eg kjenner meg bunden av, for gårsdagen er detikkje meir att av enn minna om det som var, og det kan eg ikkje gjere noko med.

Eg kan ikkje endre på gjerningar eg gjorde, eller let vere å gjere. Hellerikkje kan eg endre på ord som vart sagt, eller som eg ikkje sa.

Gårsdagen står der sementert og bolta fast.

Sjølvsagt kan eg i dag, i denne augneblinken då det heiterNO, prøve å rette opp mine mistak. Men om eg klarer det, vil gjerningane frågårsdagen likevel stå der i si eiga kraft.

Og morgondagen veit eg lite om. Eg kan ynskje, tenke,drøyme om kva den skal bringe. Men kva den gir, veit eg berre når også den harvorte gårsdag.

Eg er bunden av tida sitt NO.

Guds namn ”EG ER” fortel meg at Gud ikkje er bunden av tidasine lekkjer, for i Guds æve er det alltid NO.

I Openberringsboka seier Gud:

Eg er Alfa ogOmega, han som er og som var og somkjem, Den Allmektige.

Alfa og Omega er den første og siste bokstaven i det greskealfabetet. Gud er altså både byrjinga og slutten. Han som var og som kjem. Gudkjenner inga grense. Heller ikkje tida si grense.

Men der stod noko meir; han som er. Midtbokstaven som skullesymbolisere NO, manglar.

Her ville ein jødisk skriftlærd for å synleggjere at Gudbåde var, er og kjem, nytta tre bokstavar frå det hebraiske alfabetet: Den første,den i midten og den siste bokstaven i sitt alfabet. Alef, mem og tav. Denførste, den i midten og den siste. Han som var, er og kjem,

Men samstundes er desse tre bokstavane, grunnbokstavane iordet ”emet” som tyder sanning.

Gjennom sitt namn, -- der Gud lovar å halde det han harlova, -- viser Gud at Han også er ei personifisering av sanninga med stor S.,Han er den Allmektige.

Var det ikkje det synlege biletet av EG ER på jord, Jesus,som sa: EG ER vegen, sanninga og livet.

Han er ein Gud som eg kan legge all min tillit, heile mittliv i hendene på.

For meg smeltar desse orda frå Gud; Egskal vise meg å være kva eg skal vise meg å være - saman med Eg er Alfa og Omega, han som erog som var og som kjem, Den Allmektige, i det namnet som Moses fekk høyre; Eger den eg er, til eit rikt og innhaldsmetta bilete av kven Gud er.

Guds namn (3) Gud er i sine gjerningar

2011-11-17T21:25:00.001+01:00

Guds namn på altertavla i Giske kyrkje

Ei tidsperiode hadde eg mange vitjingar av Jehovas Vitner.Kanskje låg årsaka i at eg var open for å samtale med dei. Kanskje dei og vonaat eg skulle la meg overbevise om det var dei som hadde den rette trua. Men deigav meg nok opp til slutt. Det er lengesidan sist dei ringde på døra. Men eit minne har eg frå dei. Ein Bibel. Ein ”Ny verden-oversettelsen av De HelligeSkrifter.”

Eg visste dei hadde fått si eige norske omsetting, og denville eg gjerne kjøpe. Og ein gong dei kom, hadde dei med eit eksemplar tilmeg, Gratis. Betale den fekk eg ikkje lov til.
Eg nyttar den ofte for å sjå korleis dei har omsettOrdet, kontra min eigen nynorske Bibel.
Her i 2.Mosebok, 3,14 omset dei dette Guds namn, med nokre fleire ord enn som normalt er. JEG SKAL VISE MEG Å VÆRE HVA JEG SKAL VISE MEGÅ VÆRE.

Eg skreiv sist at Guds namn ”EG ER” for meg er einbeskrivelse av kven Gud er, meir enn eiteigennamn.
Gjennom Jehovas Vitner si tolking av namnet gjennom: EG SKALVISE MEG Å VÆRE KVA EG SKAL VISE MEG Å VÆRE vert Guds namn for meg synleg gjennom deigjerningar Gud gjer.
Gjennom det EG ER -- VISER SEG Å VÆRE.
Og er det ikkje det Bibelen fortel om frå første til sisteord korleis Gud er synleg gjennom sine gjerningar.
Den eine tolkinga kan vere like sann som den andre, for JHVHkan tolkast med begge løysingane.
Og eg tykkjer dei utfylle kvarandre i mi forståing av kvenGud er.

Det er noko tidlaust over Guds namn, for i tillegg til åfortelje noko om Gud, -- som er ein Gud som handlar, -- så fortel det også omein Gud som alltid er .
Der er aldri - eit var - eller noko som enno ikkje er -- iGud, -- for i Gud er det alltid eit no.
Også i det som var ogi det som kjem,--- like mykje som i dette no som vi er i.
Alltid nyskapande.
Og slik Gud seier gjennom Moses til sitt folk Israel: Egvil vere med deg, alltid. Gud er aldri fråverande, aldri borte.

Guds namn (2). Og namnet er, Gud?

2011-11-16T21:59:00.001+01:00

Mynt 1 mark, frå Kongsberg,1644
Tekst: "Rettferdig domar + Guds namn; JHVH"

Det ringde på døra. Utanfor stod eit par menn frå JehovasVitner.

Om eg hadde tid til ein liten prat?

Den dagen enda vi opp i ei samtale om Guds namn, og om åhalde det heilagt.

Dei hevda at ein alltid skal nytte ”Jehova” nårein tiltalar Gud, og ikkje ”Gud” som eg gjer.

Vi vart ikkje samde innan eg fekk eit par nummer avVakttårnet og dei forlet meg. Sidan har dei ikkje vore her så ofte. Dei har velgitt meg opp.

Undrande stod Moses berrføtt framfor ein brennande busk, oghøyrde ei røyst som bad han om å vende attende til Egypt for å føre si slekt,hebrearane, ut av landet som hadde vore deira heim i 400 år.

Kven er du som ber meg om dette? spurde han

Eg er dine fedre sin Gud, Abraham, Isak og Jakobs Gud, varsvaret han fekk.

Men kven var det?

Egypt sine gudar kjende han, visste kva dei ulike heitte, ogher i øydemarka hadde han lært å kjenne namna på midjanittane sine gudar.

Kva er namnet ditt?

Kva skal eg svare brørne mine når dei spør kven det er somhar sendt meg?

Og røysta svarer han:

EG ER DEN EG ER. ,

EG ER, det er namnet mitt til evig tid. Dette namnet skal dekalle meg med frå slekt til slekt.

Det skal du svaradei. EG ER har sendt meg.

Gå no!

Så sloknar logane i busken, og røysta tagnar.

Moses stig ned i sandalane sine igjen og går, truleg nokoforvirra og uroleg derifrå.

EG ER.

Er det eit namn?

Er det ikkje meir ein beskrivelse av ein tilstand?

Likevel seier Gud at det skal vere Hans namn til evig tid.

Og kanskje, når vi tenkjer etter, så er denne beskrivelsenav ein tilstand, det beste namnet som Gud kan ha.

EG ER.

Det er noko tidlaust over dette namnet som Gud seier skalvere Hans namn til evig tid.

Uansett til kva tidsepoke mennesket er i, så har Gud alltidvore der med sitt EG ER.

Ikkje som ei myte i fjern fortid, eller som noko der frammesom eg skaper i mitt eige bilde. Men den Gud som er akkurat NO, og som seiertil meg;
- EG ER no, slik eg alltid har vore og alltid vil vere.
Alltid no, og heilt uavhengig av dine tankar om meg menneske.
For EG ER din skapar, livgjevar og oppretthaldar. -
Kan eg då anna enn bøye meg i undring og tilbeding for Han som ER?

Guds namn.(1) Gud i den brennande busken

2011-11-15T23:24:00.001+01:00

Prinsen av Egypt, Moses, hadde, etter å ha myrda einegyptar, rømt aust til øydemarka i midjanittane sitt land.. Her vart prinsengjetar for sin svigerfar Re´uel sine dyr.

Ein dag, ute i øydemarka, får han sjå eit underleg syn. Einbusk står i logar, men den brenn ikkje ned og sloknar. Logane er der heile tidalike sterke og klåre. Undrande går han bort til, og då kjem det ei røyst mothan ut av logane.
”Moses, ta av deg skorne for du står på heilag grunn.”

I motsetnad til mange i vår tid, som anten avskriv Gud somei gamal myte, eller som skaper seg ein gud i sitt eige bilete, så er egbergteken av den Gud som stig fram frå Bibelen sine skrifter. Han facsinerarmeg. Og då er det Gud slik vår kristne tru teiknar han, eg tenkjer på. Den Gudsom er tre i ein, og ein i tre, Faderen, Sonen og Den Heilage Anden.

Med desse orda til Moses entrar Gud scena.
Jau, han hadde vore der før og, i Abraham, Isak og Jakobstid, men Jakob si ætt hadde no vore 400 år i Egypt, og mellom Egypts gudar. Kormykje var då att i minnet deira om ættefedrene sin Gud? Det teier Bibelen om, men heilt gløymd kunne hanikkje ha vore.
For på Moses sitt undrande spørsmål om kven som talar frålogane, er det med Moses sin far ogættefedrene sine namn Han presenterar seg: ”Eg er din fars Gud, og Abraham, Isak og Jakobs Gud.”

Moses står i ein trussamanhang. Gud er ikkje berre fortidfor 400 år sidan, men han er og faren sin Gud, og med det og Moses sin Gud.
Eg kjenner at det er Gud for meg og.

Eg er og ein lekk i ei lang, lang rekke. Som byrja for1000år sidan, ja kanskje endå lenger attende, sidan vi ikkje veit når folkether vest tok imot kristentrua. Men frå den dagen mine forfedre tok imot trua oglet seg døype til Kvitekrist, har Gud vore mine fedre sin Gud. Slik Han og varmine foreldre sin Gud, og gjennom det og vart min Gud.

Skyer

2011-11-12T16:37:00.001+01:00

Skyene over oss har vore spanande å sjå på siste dagane. Det har ikkje vore det vanlege grå teppet, men dei har synt seg i mange ulike former.

Slik og sist mandag.

Kl.15.30 var sola borte bak åsen i sør, og på den seine ettermiddags-himmelen skapte skyene seg om i stendig nye mønster.

Over åsen var der eit lysa felt, og der byrja det å syne seg eit lyseraudt strek austover.

Ein halv time seinare hadde det svakt rosa streket vorte til fleire lysande raud band, som spegla seg av i den kveldsstille fjorden, før dei og sovna av i den mørknande kvelden.

Sæl er du pilegrim, om du manglar ord til å takke for alle dei gåvene som vegen byd bak kvar sving.

Bienaventurado eres, peregrino

2011-11-10T13:48:00.002+01:00

Sæl er du, pilegrim, når du får sjå at vegen opnar augodine for det du ikkje kan sjå.

Sæler du pilegrim, når du ikkje er så mykje oppteken av å nå fram, som det å nå fram saman med andre.
Sæler du, pilegrim, når du ser at vegen er full av namn og daggry.
Sæler du, pilegrim, når du ser at vegen byrjar der den endar.
Sæler du, pilegrim, når ryggsekken din heldseg tom av ting, og hjartet ditt ikkjeveit kvar det skal henge alle kjenslene.
Sæler du, pilegrim, når du skjønar at eitsteg attende for å hjelpe einkvan, er meir verdt enn tusen steg framover utan åsjå seg til sides.
Sæler du pilegrim, om du manglar ord til åtakke for alle dei gåvene som vegen byd bak kvar sving.
Sæler du, pilegrim, dersom du søkjer sanninga og fyller vegen din med levd liv, oglivet ditt får vere ein veg i leiting etter han som er Vegen, Sanninga ogLivet.
Sæler du, pilegrim, dersom du på din veg får møte deg sjølv og ikkje gløymer å tavare på ditt hjarte.
Sæler du, pilegrim, når du oppdagar atvegen handlar om å vere i stilla, og stilla om å vere i bøn, .og bøna om å møte Far som alltid ventar på deg.
* * * *
Bienaventurado er spansk og tyder - heldig eller lukkeleg - eller ordet som min nynorske Bibel let Jesus opne si bergpreike med, i Matteus kap.5: sæle.
Eg fann denne sæleprisinga på verdsveven, og tykte den gav vandraren i meg mange tankar som det var verdt å ta med seg vidare på "vegen".
Så då har eg prøvt å gjere ei omsetting frå spansk til mitt eige mål.
Og for dei som har lyst å sjå om omsettinga mi samsvarar med den spanske originalen, så fylgjer den her:

Bienaventurada eres,peregrina, si descubres que el camino te abre los ojos a lo que no se ve.
Bienaventurado eres, peregrino, si lo que más te preocupa no es llegar, sinollegar con los otros.
Bienaventurada eres, peregrina, cuando contemplas el camino y lo descubreslleno de nombres y de amaneceres.
Bienaventurado eres, peregrino, porque has descubierto que el camino comienzacuando se acaba.
Bienaventurada eres, peregrina, si tu mochila se va vaciando de cosas y tucorazón no sabe donde colgar tantas emociones.
Bienaventurado eres, peregrino, si descubres que un paso atrás para ayudar aotro vale mas que cien hacia adelante sin mirar a tu lado.
Bienaventurada eres, peregrina, cuando te faltan palabras para agradecer todolo que te sorprende en cada recodo del camino.
Bienaventurado eres, peregrino, si buscas la verdad y haces de tu camino unavida y de tu vida un camino, en busca de quien es el Camino, la Verdad y laVida.
Bienaventurada eres, peregrina, si en el camino te encuentras contigo mismo yte regalas un tiempo sin prisas para no descuidar la imagen de tu corazón.
Bienaventurado eres, peregrino, si descubres que el camino tiene mucho de silencio; y el silencio, de oración; y la oración, de encuentrocon el Padre que te espera

Tur til Bjørke

2011-11-09T19:02:00.000+01:00

I fjor vart eg beden om å take opp temaet "Pilegrim" på ein mannskveld på Kjeldsund leirsenter. Eg laga då ein biletserie frå vår vandring mot Santiago de Compostela, og la i tillegg inn ein del pilegrimssoge og nokre pilegrimstekster.

I haust vart Torbjørg og eg utfordra av "Formiddagstreffet" her i bygda til fortelje frå våre vandringar. Det vart til at Torbjørg hadde eit lite kåseri om vandringa, og eg synte ei revidert og forkorta utgåve av mitt bidrag på Kjeldsund.
Det enda med at vi vart bedne om å gjer det same på Sæbø og Bjørke sine treff. Og min biletserie har kvar gong fått ei ny og revidert utgåve.

Og i dag gjekk turen til Bjørke. Bodil og diakon Knut var og med på turen.
Grunna raset inne i Austefjorden, vart vegen noko lenger til Bjørke enn vanleg er, då vi måtte ta ferge over fjorden og køyre sørsida innover til Fyrde.
Men vi hadde god tid og kunne nyte turen i det vakre været.

Bjørkevika med Kammen og Nessethornet ute i fjorden.

Det var mange samla på bedehuset til kaffimat og pilegrimsvandring denne tidlege ettermiddagen, og vi fekk ei triveleg stund der. Utanfor bedehuset låg Bjørkevika blank og still. Sola var borte bak dei høge fjella der inne i fjorden, men lenger ute skein sola på fjella og skodda som var i ferd med å legge seg mellom fjella.

På veg heim låg dalen i skuggelandet, men lenger vest lyste Langvasshornet enno i sollyset, og Saurevatnet spegla gardane med bøar og hus, og bratte fjell, i det stavstille vatnet.

Saurevatnet, med Langvasshornet lengst bak

November

2011-11-06T13:03:00.000+01:00

Endå ei veke har vorte lagt i minna si bok.
Ei mild veke har det vore der gradstokken har vist opp mot 17 grader pluss. I solveggen endå høgre.
Ei veke som opna med sol og blå himmel , men i slutten av veka skya det på og kom med regn igjen.
Men mildt har det vore heile veka.
Og med så lune kveldar at ein skulle tru det var midtsommars.

Desverre har det vore ei veke med sjukdom hjå ungfolket, og då har det vore bra for dei å finne eit par besten / besta i huset.
Særleg besta har vore god å ha, men han har no vore litt god å ha besten og.

Les då, besta
(i den kunsten er ho vesentleg betre enn besten)

Og idag skal det avgjerast kven som vert cupmeister i fotball, om det vert dei raudkledde, eller dei oransje og blå.
Det betyr vel igrunnen ikkje så mykje for meg.
---men eg vonar vel litt på dei siste. Litt lokalpatriot må eg vel gi meg lov til å vere.

Grattis!!

2011-10-31T10:27:00.000+01:00

Gullfesten vart utsett ei stund i Molde igår, men så vart det Brann i rosenes borg, og då kom gullskjortene fram i rosenes by.

Gratulerer til MFKdelen av familien, og til Brann-delen for sigeren over Rosenborg.

PS: Berre for ordens skuld. Eg er ingen fotballtilhengar, men...... neste helg vonar eg på oransje ....og ikkje raudt. Til glede for svigerson her i bygda. Sorry svigerson i sør.

Sommartid slutt

2011-10-30T08:38:00.002+01:00

Siste søndag i oktober, og i dag er sommartida over.
Veka sitt himmelbilete er noko nær svart/kvitt
Om veka byrja med vakre haustdagar, så enda ho i grått, og vått.
Ute er det sydvest og regn, og vel 10 grader pluss.
Men gårsdagen var varmare. Heilt opp mot 15 grader ved midnatt. Og utan regn.
Ut på ettermiddagen opna det seg ei lys stripe over fjella i syd. Der var skylaget så tynt at sola gjorde stripa lys gyllen, i kontrast mot dei mørkare skyene og fjella under. Og der kom nokre vakre sjateringar i skyene over.
For ei fager verd vi har fått å leve i, med alle sine spanande skiftingar i natur og klima.

Bots- og bededag i dag.
Kanskje er det og eit bilete for dagen då preiketeksta opnar slik:
"Idag om de høyrer hans røyst, så gjer ikkje hjartet dykkar hardt...."
Hebr.3.7-11

Sorg

2011-10-29T09:31:00.000+02:00

Sorg. Vi kjenner den, og veit at den gjer vondt.
Men nokre av oss har sterkare erfaringingar av kva sorg er, og kva den kan gjer med liva våre.
Når sorga råkar, treng vi ofte hjelp for å kome igjenom den.
Salmisten skriv i Salme 4.
”Svar meg når eg ropar, du min rettferds Gud.
Du viser meg veg ut av nauda.
Ver meg nådig og høyr mi bøn.”

Under vandringa vår i mai gjekk vi saman med ei kvinne medsorg i hjartet.

Dei dagane vi var saman med henne fekk vi sjå kva tapet avei dotter, som

hadde valt å ende livet sitt, kosta henne som mor. I form avtunge dagar, anger, tårer og vreide mot Gud.

Men vi fekk og høyre henne fortelje at ho kjente at Gud varder hos henne under vandringa, gjennom menneske som kom nær hennar såra hjertemed si varme omsorg.

I går kveld var mi kjære og ei av våre vener avgarde oghøyrde henne fortelje om ”Sorg”, og mi kjære kom heim, full av inntrykk ogtankar.

Sjølv veit eg lite om kva det er å verte råka av slikesmertefulle tap, og sorga som fylgjer.

Eg har vorte spard for det, om andre i nær familie har fått opplevddet.

Men det har eg skjøna, at å misse eit barn er noko av detmest smertefulle ein kan oppleve.

Eg sat for nokre dagar sidan ved vindauget og såg på denskydekte himmelen i sør.

Det var langt ut på dagen, og det var skymt grunnaskyene som låg over bygda.

Brått opna dei seg skyene og strålar frå sola, som enno varoppe, braut seg veg ned i det halvskyme romet under skylaget.

Det kom for meg at slik kan også Gud vere for oss.

For meg vart det eit bilete av at Gud er der saman med oss,sjølv om det ikkje kjennest slik.

Ofte kan livet kjennast både mørkt og tungt for oss av ulike grunnar. Dåer det godt å vite seg både sett og omgitt av Gud, og få oppleve at han sprengermørket og let sitt lys trenge inn til oss.

Kvinna på pilegrimsvegen fekk oppleve at Gud var, at hanbåde høyrde og såg hennar smerte og tårer, og at han ville vere med henne påvegen hennar.

Isak (5)

2011-10-28T10:00:00.001+02:00

Kven var du, Isak?
Du hamnar, på eit vis, midt mellom dei to store. Abraham, far din, og Jakob, son din. To handlinga sine menn.
Men du er så tagal, og levde så stilt.
Du bøygde deg og valde freden når sterke menn reiste seg mot deg.

"Mi redsle" kalla du din fars Gud, som utfordra Abraham til å legge deg på brennofferalteret.
Likevel tykkjest det meg at du med åra, også kom nærare Han.
At Han vart også din Gud, ikkje berre di redsle.

Det vert fortalt at du syrgde mykje då mor di gjekk bort, men at du fekk hjelp i sorga av den nye og unge kvinna som då kom inn i livet ditt.
Rebekka, kona di.
Henne du elska, og som likevel sveik deg i din alderdom.
Som narra deg til å gi di velsigning til Jakob, og ikkje til Esau som du hadde kjær.
Kjende du deg djupt såra då?
Då du for andre gong i livet vart sviken, narra, av ein du hadde kjær.
Eg trur det.

Eit langt liv fekk du og rik på gods vart du, men det er så lite fortalt om livet ditt i boka.
Kven var du Isak, du tagale og fredsæle mann?

Isak (4)

2011-10-27T09:25:00.005+02:00

Spjelkavik kyrkje i Ålesund er ei oktogon kyrkje, og oppeunder taket i kyrkjeskipet er der ei vindaugsrekkje rundt heile romet.I 2005 vart Håkon Bleken bedt om å fylle desse 96 vindaugamed glasmåleri, og han valde å bruke Bibelen sine forteljingar, frå skapingatil nyskapinga.
Så hende det at biskopen i Møre, Odd Bondevik, sette fotenned for eit av bileta. Det var for sterkt, meinte han.
Det synte ei hand som heldt ein kniv over eit barn, og ei anna hand somkom ned og rørte ved knivhanda.
Seinare endra han sitt vedtak, og glasmåleriet kom opp også idet til då tome vindauget.
Leitar eg på verdsveven etter bilete der Isak er motiv, finneg nokre få av Isak og Rebekka, nokre få av Isak som velsignar Jakob, og mangeav når Abraham er i ferd med ofre han.
Og dei gir sterke biletinntrykk.

Ofringa av Isak - Spjelkavik kyrkje

Forteljinga vidare er enkel. Gud går inn i Abraham sihandling og stansar kniven. Isak vert løyst, og ein ver som har sett horna sine fast ikjerret like ved, vert teken til offer i staden. Så kjem Guds røyst endå eingong inn og velsignar Abraham for hans tru og lydnad.
Etterpå, står det, vende Abraham attende til tenarane sineog dei drog heim til Beer-Sjeba.
Slik fekk forteljinga ein lukkeleg ende.

Eller gjorde den det?
For kvar vart det av Isak?
Det står ikkje at han fylgde med faren attende.
Ville han ikkje det?
Gjekk han i staden bort, ut i øydemarka, for å tenke igjenomdet faren nær hadde gjort med han?
Eller vart ikkje kniven stogga, og ofringa derfor fullførd?
Hebr.11.19 kan tolkast til at Abraham fullenda sitt ærend på Moriafjellet, sikkeri si tru på at etter ofringa hadde Gud makt til å vekkje opp Isak opp frådøden så han fekk sonen igjen.
Det siste får eg ikkje til å samsvare med resten av fortellinga omIsak.

Både Abraham og Sara lo då dei vart varsla om sonen dei ihøg alder skulle få.
Abraham leid vondt då han måtte sende sin eldste son,Ismael, bort.
Korleis kunne han då få år seinare vere villig å ofre Isak?
Protesterte ikkje Sara med både nebb og klør mot Abraham singalskap?

Og korleis var tilhøvet mellom far og son etter hendinga på Moria fjell?
Var det etter den at den milde, fredsame og stillfarandeIsak vart fødd?
Det kan synest som om Isak heldt avstand til faren etterhendinga. Han bur ikkje lenger i faren si storfamilie, men held seg i øydemarkai Negev. Og når Rebekka dukkar opp, så fører han henne inn i mora sitt telt,som han har arva.
Det er med sorg han i høg alder opplever striden mellom deito gutane sine.
Men når han døyr, vert han sameint med faren i hans gravstadi Hebron.

Abraham vert ofte rosa for si tru og tillit til Gud.
Formuleringa Abraham, Isak og Jakobs Gud går ofte att.
Men kva med Isak åleine? Står det noko om hans forhold tilGud?
Ein stad får vi ei lita aning av at det var ikkje så heiltenkelt.
Det er sonen, Jakob, som gir eit lite glimt.
Det kjem når svigerfar Laban når han att, etter at Jakobrømde frå han med heile si familie,
Dei vert samde dei to, og så skal dei ofre ilag. Då er detikkje ”Abraham og Isaks Gud” Jakob viser til, men Isak si redsle.
Hendinga hadde sett sine spor hos Isak.

Det står ikkje så mange orda om Isak, men dei som står,synest eg teiknar eit bilete av ein mann som vart merkt av den sterkeopplevinga han gjekk gjennom i sine ungdoms år.
Isak tyder ”Han lo” og viser til at foreldra lo då dei fekkbodet om sonen dei skulle få.
Kanskje Isak, gjennom opplevinga, fekk ei rik glede overlivet som han fekk i gåve, då Herren stogga kniven?
Vart han ein mann med eitlyst sinn, ein som lo?

Isak (3)

2011-10-26T09:13:00.003+02:00

Den har frå dei tidlegaste tider vore ein snublestein forteologane, den sterkaste hendinga i Isak sitt liv. Fortellinga om det som hendepå Guds fjell, Moria berg, som tradisjonen tidleg peika ut til å ligge i / vedJerusalem. Der tempelet seinare vart bygt, eller der krossen vart reist påGolgata.Men i forteljinga er Isak nesten stum. Det er Gud og Abrahamsom er aktive i handlinga.

Det er Abraham som er gjenstand for mest hovudbry.

Abraham som ikkje så lenge før hadde gitt seg i forhandlingmed Guds sendebod, då dei var på veg til Sodoma og Gomorra for utslette byane.
Men no aksepterar han, uten nokon motstand, ser det ut for,Gud påbod om å dra til Moriafjellet for å ofre sonen som brennoffer.

Korleis kunne Abraham gå med på eit slikt krav? Og hadde Gudverkeleg kravt dette av han?

Rekna Abraham med at Gud ville vekkje Isak opp frå dei dødeigjen, sidan han hadde lovt Abraham ei talrik ætt? Eller var det Abraham som toketter skikkane mellom folka han budde hjå, og ikkje noko Gud kravde av han?
Det er nokre av dei store spørsmåla teologane har tumla med.

Vi har eit bilete av Isak som ein liten gut då det hende,men det kan ikkje vere rett.
For, står det: Då dei kom fram bad Abraham dei to tenaranevere att hjå eselet, og så leste han på Isak all offerveden, medan han sjølvbar elden og kniven.
Det var vel ikkje berre nokre vedpinnar som trongst for å fånok eld og varme til offerbålet? Truleg var Isak tenåring. Kanskje endå nokreår eldre. 20 til 37 år har nokre rekna seg til.

"Akeidat Yitchak - The binding of Isaac" av Marc Chagal

Medan dei er på veg kjem Isak med sitt einaste spørsmål:Far, her har vi veden, elden og kniven, men kvar er brennofferlammet?

Så bygger dei to alteret og legg veden på.
Legg Isak seg opp på veden frivillig og let seg binde på hender og føter utanmotstand, då han skjønar at det er han som er brennofferet? Eller måtte Abrahambruke makt for å få han på plass oppe på alteret?
Det fortel teksta ikkje noko om.

For jødane har denne teksta, som vert lesen i synagoga underminnedagen for alle jødiske martyrar, vore ein snublestein gjennom århundra.
For oss kristne vart fortellinga tidleg ein profeti om Jesussin offerdød gjennom Abraham sitt svartil Isak: Gud vil sjølv sjå seg ut eit offerlam.
Men det er nok også dei mellom oss som helst såg at den ikkje varmed i Bibelen.
Koranen har og hendinga med i Sura 37: ”Vi lova ham ein son. Då han var stor nok til å gå han tilhande, sa Abraham. Min son, eg såg i ein draum at eg skal ofre deg. Tenk overkva du syns. Han svara. Far, gjer det du er pålagd”
Seinare har dei islamske teologane funne ut at det ikkje varIsak men Ismael som skulle ofrast.

Så legg Abraham handa på Isak sitt hovud og bøyer detbakover så strupen vert spent, grip etter kniven og lyfter den.

Skal tru om Isak var like roleg då som det Koranen seier?

Isak (2)

2011-10-25T10:47:00.001+02:00

Han lagar ikkje mykje styr av seg Isak. Han var ein fredsælmann som for stilt gjennom livet.
I motsetning til sin far og son som fekk tildelt nye namn ( Abram vart til Abraham, og Jakob tilIsrael) så heitte han Isak livet ut.
Det ser og ut til at hans einaste kvinne var Rebekka, konasom far hans henta til han då Isak var 40 år, som han fekk sønene Jakob og Esau med.
Sjølv om han var den av patriarkane som fekk lengst liv, 180år, så er det lite Bibelen fortel om livet hans.

Det er fødselssoga hans, der det meste handlar om foreldraAbraham og Sara, og Sara sin strid med hans 14 år eldre halvbror si mor. Sarasi egyptiske trelkvinne Hagar.
Ei episode fortel om når Isak med si storfamilie bur ifilistarlandet, og der det vert strid om brunnane Isak har grave. Og der Isakviser si milde side og søkjer fred, ikkje strid.
Gamal og svaksynt vert han utsett for eit narrespel frå konaog yngste sonen, når Jakob lurer til seg velsigninga som skulle koma Esau tildel. Noko som endar med hat og strid mellom brørne.
Men når far deira døyr, står dei to saman om å gravlegga farsin i gravstaden Abraham kjøpte i Hebron.

Der vart han og Rebekka og gravlagde.

Stilt for han gjennom livet. Og stilt er det om han vidare i den jødiske Bibelen (GT). Einaste staden til han dukkaropp, er i Salme 105.9. Der er det vist til at Gudoverfor Isak stadfesta den lovnaden han eingong gav far hans, at etterkomaranehans skulle verta talrike som stjernene på himmelen, og Guds velsigning villevere over han.
I evangelia er han nemnd nokre få gonger, oftast i samband medættetavlene og med kven Gud er.
Paulus viser tre gonger til han, ut frå lovnaden som Gud gavhan.
Og så kjem Hebrearbrevet og Jakobs brev inn på den hendingasom er mest kjend i Isak sitt liv. Den som har skapt så mange problem forteologar og folk med mynde, sjølv i vår tid.
Meir om det seinare.

Isak (1)

2011-10-24T11:32:00.000+02:00

Ei lita soge frå ei tid som var. Den tida då prestane hadde lesing med konfirmantane som skulle fram til overhøyring på kyrkjegolvet.
Og presten var ein som hadde omsut for dei unge. Dei skulle sleppe å stå svarlause den store dagen.
Men så var det Ole då. Han var ikkje av dei glupaste. Kunnskapen hadde ikkje så lett for å verte sitjande hjå han.
Presten grubla ei tid på løysinga for Ole før han fann den.
Han kom på at heime hjå Ole stod det tre kyr på bås.
"Du Ole, dere har tre koer i fjøsen hos dere?
"Jau, vi har då det."
"Du vet, der var tre patriaker, Abraham, Isak og Jakob. Når du nu går i fjøsen, så skal du gi koene hvert sitt patriarknavn. Og hver gang du er der, sier du navnene deres høyt."
Jau det skulle Ole gjere. Og smått om senn seig kunnskapen om dei tre patriarkane og namna deira inn.
Så kom den store dagen.
Kyrkjebenkane var fullsette, og i midtgongen stod konfirmantane i sine beste klær, spente på overhøyringa.
Presten går ned mellom dei. Spør sine spørsmål og får klåre svar.
Han vert rett i godlage. Dette teiknar bra.
Så kjem han til Ole.
"Nå Ole. Kan du si meg hvor mange patriarker vi har?"
"Fire."
Litt uroa spør han igjen.
"Hvor mange patriarker var der i Israel, sier du Ole?"
"Fire:"
"Men Ole, var vi ikke enige om et annet tall?"
"Jau, men ho Abraham fekk kalv i gå."

HA, Ha, ha..ha...ha.... Ikkje eit lite smil eingong. Nei vel, nei ... då so

Sidan eg fekk den nye bibelomsettinga har han flytta inn hos meg, Isak, den andre patriarken. Og då dukka ho og opp den vesle fortellinga eg presenterte over her.
Han kan synest så anonym patriarken Isak, i motsetning til sin far og sin son.
På mange måtar er han lik sin eldre halvbror, den fjerde patriarken, som Ole sa, ismaelittane sin Ismael. Og i Islam byter dei plass Isak og Ismael.
Så då kjem eg framover til å undre meg litt, nokre gonger, om Isak. Den anonyme patriarken.

Søndag morgon

2011-10-23T09:39:00.004+02:00

Veka var grå og våt, men denne morgonen vart annleis.Då eg kom til meg sjølv i senga, var romet raudt av lyset ute.
Før eg kom meg i klea og ut, hadde det bleikna litt av, men framleis lyste himmelen i vakre fargar.
Då vert dette veka sitt himmelbilete, frå den den første morgonen i den nye veka. Eg vonar dei får rett meteorologane som har lova oss ei veke med godvær.

Denne søndagen si tekst er henta frå Salme 73.
Eg vert alltid verande hjå deg, du har gripe mi høgre hand. Du leier meg med ditt råd, og sidan tek du imot meg i herlegdom.
Kven har eg elles i himmelen?
Når eg er hjå deg, har eg ikkje glede i noko på jorda.
Om kropp og sjel forgår, er Gud for evig mitt hjartans berg og min del.
-----

For meg er det godt å vere nær Gud. Eg har teke mi tilflukt til HERREN GUD. Eg vil fortelja om alle dine gjerningar.

Livet sine augneblinkar

2011-10-21T21:27:00.000+02:00

Å leve eit liv er å fylle dagar, månader og år med små ogstore hendingar. Alle desse hendingane våre lagrar vi i vårt livs kommode somhar tre skuffer.

Det fleste av våre hendingar legg vi i gløymsleskuffa.

Kanskje hender det i stille timar at skuffa opnar seg og bortlagdehendingar ein augneblink dukkar fram frå gløymsledjupet, for så å gli bort att.

På slutten av livet byrja mi svigermor å fortelje omhendingar frå sitt levde liv som ho aldri hadde fortalt om før.

Eg kan vel ikkjesjå bort frå at det same vil hende meg eingong.

For ingenting er gøymt og gløymt for alltid, seier den storeboka. Ein gong skal alt fram i lyset att.

Skummelt.

Andre hendingar vil vi helst gløyme, men vi har sjeldan hellet med oss i det. Dei ligg der, og brått, til dei mest uhøvelege tider dukkar dei opp, sjølv om vi har låst skuffa med store hengelåsar.

Dei er mine utrivlege hendingar som får meg til å raudneinnvendig av skam. Eg vil ha dei døde og gravlagde så djupt i si skuffe som detgår an, men ”he is dead, but he won´t lie down.”

Som ubedne dukkar dei brått opp, lik gjenferd i mørke netter.

Men der er og deira rake motsetning.

Dei augneblinkane i livet som, om det var råd, vi skulleynskje aldri vart borte. At dei ville vare og vare, utan ende.

Dei gode augneblinkane, fylte av glede, lys, varme ogkjærleik.

Dei hendingane som vi kan ta fram at gong etter gong, pussepå, glede oss over og varme oss i minnet om.

Dei er vår pose av søte drops og konfektbitar.

Dei ligg i ei ulåst skuff i min livs kommode. Halvopen sådet er lett å stikke handa ned i og leite dei fram.

Men livet er ikkje til å stanse.

Dag skifter med dag. År legg seg til år. Nye hendingardukkar opp og glir bak oss, og vi vel skuffe til å lagre dei i.

Alt vert lagra i vårt liv sin kommode.

Eller om eg skal vere litt meir moderne, i si mappe på vårharddisk.

Kva som fekk meg på desse tankane?

Nokre ord i bibelboka om at eingong skal alle våregjerningar fram i lyset, alle dei vi trudde var gøymde og helst gløymde, til like med dei godsakene vihar i dropsposen vår,

Og…

Desse bileta av den vesle karen som plukkar opp stein,kastar den på sjøen, og etterpå står vel nøgd medan ringane frå steinen spreierseg i vatnet.

Eller var det steinen som heng der, frosen fast i eit tusendels sekund, på sin veg frå handa mot vatnet og botnen?

Frosne augneblinkar gjennom ei fotolinse av ei triveleg hending i ein liten guts liv. .

Dekkskift

2011-10-20T10:15:00.000+02:00

Tidleg morgon.

Sit ved vindauget med ein kopp varm, mørk brun, kaffi.

Den første av mange.

Ute driv skyene i god fart over fjella.

Frå sørvest idag.

Snart er der opne blå hol i det grå, for så rett etterpå å tjukne til i eit grått teppe som gøymer fjella i sør.

På fjorden kvittoppar bylgjene seg.

For litt sidan låg det kvite hagl på terrassen.

No er dei borte.

Berre våte terrassebord, dekt av haustlauv i mange fargar ligg att.

Ei lita kjøtmeis landar ved vindauget og legg hovudet på skrå.

Er her mat å få snart?

Nokre sporvar nede på plankane er ute i same ærend.

Er det på tide med ein tur på Felleskjøpet for mi kjære?

Han sjølv då?

Ho ymtar frampå om dekkskift.

Vintervegane er ikkje langt unna no, fortel ho.

Berre lyft augene dine å sjå.

Ho veit at han gjerne vil dryge i det lengste, og dei lovde mildvær og vakkert vær frå helga.

Men det er vel kanskje best å ruste seg ut og få piggane på likevel.

Før det er været som tvingar dekkskiftet fram.

Det er berre det at han smakar så mykje betre kaffien, enn å ligge på kne ved bilen og streve med dekk og frosne fingrar.

Så, me fær sjå?

Eg trur ikkje det vert idag.

Nei, eg trur ikkje det.

Men imorgon?

Kanskje imorgon?

................

og så....

Vel to timar etter at det ovanfor var skrive var terrassen kvit av den komande vinteren sin første snø.

Vonar på ei kortvarig vitjing.

Men også ifjor kom den første snøen 20,oktober på ein snarvisitt før den kom 7.november for å verte liggande vinteren over.

Ny Bibel

2011-10-19T14:51:00.002+02:00

"Om kvelden seier de; Det vert godt ver, for himmelen er raud."

Matt. 16.2

Den friske austavinden roa seg litt med kvart. Utpå ettermiddagen gav regnet seg og.

Medan det regna som mest, ringde det på døra. Utanfor stod postbodet med ein pakke i handa.

Eg signerte og takka pent for leveringa. Såpass bør då ein eldre mann gjere.

Inne på kjøkenet opna eg, spent på kva innhaldet var, og stod med den nyomsette, nynorske, Bibelen i handa. Mørk blå på farge utanpå.

Det er den tredje Bibelen min, og det vert nok den siste.

Den første var eit raudt eksemplar av 1938 omsettinga som eg kjøpte meg då eg vart 18 år.

Den var litt gamal i orda, så då det kom ei ny omsetting i 1978, kjøpte eg meg ein ny. Og den vart svart.

Den opna nye dører og større djupner inn i Gudsordet, og den har vore meg ein kjær eignalut.

Rart kva ei nyomsetting , nye formuleringar, kan gjere.

Men ei tid no har den fortalt meg at den trong avløysing, etter 33 års bruk, sjølv om den har vore som ein personleg del av meg.

Eg har prøvt andre, men eg har ikkje funne fram i dei. Dei er for blanke og reine. Manglar eseløyrer, komentarar og understrekningar.

Men no bøygde eg for kravet, og min tredje er mørk blå.

No gler eg meg til å byrje å lese i den.

Kva dører og djupnar, som eg ikkje har sett før, kjem den til å opne for meg inn i Ordet?

Mot kvelden igår letna veret, og då sola forsvann bak Helgehornet kl. 18.00, gløda skyene bak Snøhornet, sørvest i Dalsfjorden.

Om to månader har solnedgangen vandra aust over Hovdeåsen, for til slutt å verte borte bakfjella heilt til venstre i biletet, Niven og Sandhornet, aust om same fjorden. Og då er ho borte for resten av dette året.

Eg kan nok kjenne meg att litt på sola si vandring austover åsen.

Livet mitt og hallar. Det vert stadig kortare tid att før "sølvsnora slitnar og gullskåla brest" som Forkynnaren seier.

Men framleis har Anden mykje å vise meg, og lære meg. Også gjennom min nye blå.

Lukas fortel om Emmausvandrarane at den Oppstadne la ut skriftene for dei og opna augene deira, og då dei kom fram, bad dei han inntrengjande og sa: Ver hos oss! Dagen kveldar og er på hell.

Det ynskjer har også denne vandraren.

I mesta laget.

2011-10-18T12:45:00.000+02:00

Ein gong, år attende i tida, fekk mi kjære og eg ei gåve. Ei vindklokke kjøpt av våre born.

Ikkje ei lita minisak, men av type stor. Og med vakker lyd som stemmer sinnet mitt til fred når ho sender ut sine vakre tonar i sommarbrisen, "utrøne" kalla her i bygda.

Men eg oppdaga etter kvart at ho kunne anna enn å sende ut dei spinkle, varsame, tonane.

Det hende seg i uroleg vær at eg kava meg opp frå den varme senga og ut i mørke, vindfulle natta for å plukke henne ned, så ho ikkje skulle vekke heile grannelaget med sine sterke, klangfulle tonar.

Det var då eg gav henne namnet stormklokka.

Då mi kjære og eg hamna nede på grunnplanet i huset, og det kom småfolk over oss, vart klokka forvist til eit kjellarrom. Der fekk ho henge stum og still i fleire månader. Men eg sakna tonane hennar, og ho fekk etterkvart koma ut i lyset og vinden att.

Det hender framleis at eg vaknar utpå natta av ho leikar stormklokke der ho heng i vinden som bles ut frå varmepumpa, og eg må ha meg ein tur ut i natta for å stogge henne.

I natt vakna vi begge to ut på morgonkvisten av den friskaste vinden vi har hatt på lange tider,

Persiennespilene blafra og slo, og gardina hekk ikkje ned som dei skulle, men stor rett inn i romet, oppe under taket.

Og ute var det ikkje spinkle klokkelydar, men sterke stormklokkelydar i vindkasta.

Eg tok meg ein tur ut for å sjå om alt stod vel til rundt hus og garasje, men så kraup eg ned under den varme dyna att.

Eg ansa at klokkelyden var borte før eg sovna inn att til vindsusen ute.

Då morgonen kom, og eg var ut ein tur, såg eg årsaka til at klokka hadde vore så still av seg resten av natta. Det var mi kjære som hadde ordna det.

Tidleg morgon

2011-10-16T16:12:00.002+02:00

"Morgen rød gjør morgen bløt", seier eit gamalt ord.

Det kom nokre dråpar ut på dagen, men ikkje så veldig mange.

Kanskje morgonen ikkje var raud nok?

Av erfaring visste nok dei gamle at slike morgonar gjerne fortalde om at skyer, regntunge skyer, var på veg inn frå havet, og om nokre timar ville dei sleppe sitt våte innhald over bygdene. Men lenger aust ein stad, var det framleis skyfritt og klårt nok til at ljoset frå den stigande sola kunne farge skyene lenger vest.

Og idag, medan sola framleis var gøymd bak fjellranda i aust, farga ho morgonen raud.

Og det ikkje berre i aust. Også i sør og vest var skyene farga raude av den stigande sola.

Biletet tok eg medan bygda enno kvilte i grålysninga, og er eit lite utsnitt av morgonen sin austhimmel.

Og det får vere veka sitt himmelbilete.

Tidleg krøkast

2011-10-15T08:48:00.000+02:00

Den skal tidleg krøkast, som god krok skal bli.
Ja, slik heiter det i eit gamalt visdomsord.
Og det gjeld vel enno på dei fleste område i livet.

Og når noko nytt skal lærast, så er det nyttig å ha ein god læremeister til å lære av, og å vere villig til å hauste av lærdomen.
Det er vel først då ein har høve til å verte ein god krok.
Eller?

Oktobermorgon

2011-10-13T08:58:00.001+02:00

Etter grå og våte dagar, klårna han av i går kveld., og vi fekk ei måneklar og kald natt.
No i morgontimane hekk månen i vest over ei bygd med rimfrosne marker og islagde vegar.

Men min gradstokk hadde ikkje registrert minusgrader gjennom natta.

Det kan verte ein god soldag før dei våte dagane med regn frå vest atter er der.

Gyllen morgon

2011-10-09T09:49:00.000+02:00

Morgon, første dagen i ei ny veke.
Etter den innskotne dagen med sol i går, er vi idag attende på det grå og våte sporet.
I sør og aust ser eg no fjella lengst vekk, bli borte i regnet som er på veg.
Men dagen kan verte god likevel.
Kaffien er kokt og frukosten med mi kjære står snart på bordet.
Og om eit par timar feirar vi gudsteneste saman med dei andre som har den som fast post på søndagane.

Veka sitt himmelbilete.
Då måtte eg leite attende i arkivet.
Til ein dag for seks år sidan, omlag på dette klokkeslettet.
28.oktober i 2005. Klokka 9.15.

Nær den gylne morgon randast, heiter det i omkvedet i ein svensk song.
Dette var ein gylden morgon.
Og sidan det er søndag, og den første dagen i det nye året, etter jødisk kalender, tek vi med nokre ord frå Klagesongane:
Det er ikkje ute med Herrens nåde, Hans miskunn tek aldri slutt. Kvar morgon er ho ny.

Oktobermorgon

2011-10-08T10:13:00.002+02:00

I går var alt grått og vått.
I dag er fargane attende i morgonsola.
Dei kviteskumande elvane som var der igår, synest ikkje lenger.

Men vinteren har teke eit langt steg ned i liene.

Regn

2011-10-07T15:18:00.001+02:00

Her i vest er vi vane med regn. Ofte står lavtrykka i kø ute i havet og ventar på tur. Og når lavtrykket så kjem inn over kysten og fjella, så tømer skyene seg for den væta dei måtte ha, og vi får regn og atter regn.
Slik har vi hatt det i veker no og jorda er full av vatn.

Men så hender det at det kjem eit lavtrykk med meir væte enn normalen. Det fekk vi denne natta og dagen.
Frisk nordvestleg vind, sjølv her inne i fjorden.
Og regn. Mykje regn.
Ned alle lier renn det skumkvite bekkar og elvar vi skjeldan ser, og Skorgeleva frådar vill i ein skumkvit foss, med omflødde kvernhus.

Kvite Krist

2011-10-05T11:55:00.001+02:00

Den koftekledde stod bøygd over bordet der arbeidet hans desse sommarmånadane låg, saman med arbeidsbeinene hans, kvasse knivar og jarn.

Ute lysna morgonen over dei bratte fjella over dalen og dei lave husa i tuna bortetter vollane ved den strie elva.
Oppe på ei lita flate ikkje langt frå huset han var i, lyfta ei lita nybygd kyrkje spiret sitt opp mot den lyse morgonhimmelen.

Dei fyrste solstrålane lyste opp det lysbrune, nytjøra bygget der borte på haugen.
Når sola var koma litt lenger fram mot skaret i sør, ville folket i dalen samle seg i tunet og så gå syngjande opp til kyrkja. Og fremst av alle ville arbeidet hans verte bore.

Den gråkledde stod lenge og let augen fare granskande over kroppen som låg på bordet. Var der enno noko lite som trong eit siste lite snitt av kniv eller jarn, eller kunne han rekne seg som ferdig?
Til slutt nikka han nøgd og kviskra nokre ord ut i det morgonstille romet.
Så tok han ein liten nagle som låg ferdig på bordet, prøvde den varleg i holet som han hadde laga.
Handa hans leita opp klubba, og med varsame slag festa han kroppen til krossen.
Endå ein gong bøygde han seg over arbeidet, kviskra nokre ord og slo krossen sitt teikn tre gonger over seg.
Så samla han saman knivane og jarna sine, rulla dei inn i eit klede før han la dei i skreppa si.

Fylgjet går syngande tre gonger rundt kyrkja før presten fører mennene som ber Kvite Krist, inn i kyrkja og dei festar han opp på veggen inne i koret.

Åra går over kyrkja på haugen. Årstidene skifter. Snart kvite og snørike vintrar. Snart tørre og varme somrar. Men kyrkja står der urikkande. Lita og mørk mot skogen og fjella bak.
På gardane ved kyrkja fødest born, veks opp, modnast og eldest, for til slutt å verte førde til kvile ved kyrkja.
Gjennom århundra er det stadig nye generasjonar som bøyer seg audmjukt for den kongekrona skikkelsen der framme i det halvmørke kyrkjekoret.

Men eit år endar alt seg. Folket i dalen tek ned den gamle kyrkja og reiser seg eit nytt kvitmåla gudshus.
Den gråkledde sitt arbeid vert seld til ein samlar.

Ein dag står ein vandrar ved ein kvitmåla murvegg på eit museum.
Framfor han heng den gråkledde sin Kvite Krist, Christus Rex. Den kongekrona sigerherren frå Golgata.
Vandraren bøyer audmjukt sitt hovud, og med ei lite bøn på sine lepper teiknar han seg med krossmerket.

Admiral

2011-10-02T14:43:00.001+02:00

Spettmeisene hadde det travelt i vinter med å lagre solsikkefrø. Og når våren og sommaren kom, såg vi at nokre frø nok hadde vorte litt for godt gøymt.
Det kom opp grøne spirar frå molda i nokre blomsterpotter.
No i oktober har vi fått solgule blomar i solveggen, og i dag kom der ein sommarfugl flagrande i sola.
Då vart der ein lengre pause for å nyte blomane sin nektar før han flaug vidare.
Og eg fekk eit høve til å feste admiralen si vitjing til databrikka.

Veka sitt himmelbilete

2011-10-01T22:47:00.000+02:00

Min fasinasjon for den store variasjonen som himmelen syner seg i, gjer at kvelvingen der oppe er av mine mest fotograferte motiv.
Når skyer, lys og fargar teiknar sine spennande variasjonar, hender det svært ofte at eg hentar fotoapperatet for å fange den spesielle augneblinken over meg.
Ja, for det er akkurat i den augneblinken at motivet er der.
Nokre minutt seinare, og knapt nok det, så har skyene, fargane, lyset endra seg til noko heilt anna.
Og fargane kan til tider vere på grensa til det uverkelige.

Eg er lesar av ein blogg der kvinna som har den, med ujamne mellomrom, får sine kollegaer til å vere motiv for eit in natura foto.
Dit kjem nok ikkje eg, sjølv om eg tykkjer Gud har skapt oss uendeleg vakre.
Men kanskje eit veka sitt himmelbilete kunne vere noko for meg?
For som salmediktaren seier:
"Lov Herren, mi sjel! Stor er du Herre, min Gud! I høgd og herlegdom har du kledt deg, ljoset er kappa du sveiper deg i. Du har spent himmelen ut som ein teltduk og tømra din høgsal i vatnet.
Du gjer skyene til di vogn og fer fram på vengene åt vinden."
Sal. 104

Her kjem det første.

Haustkveld ved fjorden

2011-09-30T21:44:00.004+02:00

Ein varm haustdag glei over i ein mørk kveld. Framleis lun med vel 20 grader.
Eg har forlete den lyse stova og sit i godstolen min på uteplassen vår.
Framfor meg, nær nok til at lyset innanfrå når dei, heng eit par blomar og svingar seg sakte i den svake vinden frå aust.
Trass i det svake lyset innanfrå, lyser dei grøne greinene og dei kvite og raude blomane mot den mørke kveldshimmelen.

Eit glas te varmar hendene mine, og når eg lyfter det til leppene, kan eg nyte smaken og varmen av den lysbrune væska.

Kvelden er still og fredfull. Berre kvar gong ein bil raser forbi på vegen ved fjorden, vert freden uro for eit bel. Så stilnar det att.
Men i stilla er der og gode lydar.
Eit klokkespel litt bortom meg svingar seg sakte i den svake vinden, og når vinddraget aukar litt, sender klokkene sine spede tonar ut i kveldsmørkret.

Ingen stjerner lyser opp himmelen i kveld. Skyene har lagt sitt lok over bygda. Men fjorden ligg der still, og lysa frå heimane i bygda der borte under fjellet, får teikne sine lysstrimer i den stille fjorden.
Ein liten båt hastar inn og bryt lysstrimene. Kjølvatnet spreier si vifte ut etter den. Men snart er bylgjene viska bort, og fjorden ligg der still som før.

Eit lite fivreld flagrar forbi i lyset innanfrå, der eg sit med mine tankar i den lune kvelden og eit snart tomt glas med te.
Ein god kveld går mot sin ende.
Døra skal stengast, og lysa sløkkjast.
Snart ventar natta si kvile.

Haustgule blad

2011-09-30T12:26:00.000+02:00

Mi kjære og eg er så heldige at no når vi er komne inn i det haustgule blad sin alder, så har vi, etter som åra har gått, fått har ei stor familie. Noko som gjer at det vert nokre årmålsdagar å kome i hug.
Og sjølv om eg ikkje alltid er heilt oppdatert på når desse viktige datoane er der, så har eg ei ved sida mi som hjelper meg å hugse.

I dette månadskifte har vi heile fire årmålsdagar i løpet av ei veke.
Sist mandag vart Einar 10 år. I dag er Isak 3 år, og i morgon er det Helga sin tur med sin 5 årsdag. Og dagen etter er det vår eldste dotter, Einar og Helga si mor, som fyller år.
Og på toppen av det heile fekk vi igår vite at vårt tolvte barnebarn som kjem til jul, vert ei lita jente.
Vi gled oss, og vonar at med Guds velsigning over den vesle, så kjem ho til verda både velskapt og frisk.. Til glede for foreldre, syskjen og oss besteforeldre.

Det er ikkje så verst å vere inne i dei haustgule blad si tid.

Mikkelsmess

2011-09-29T13:57:00.003+02:00

St. Michael høyrde ikkje med til min barnelærdom.
Han og mange andre forsvann ut i det grå skuggelandet då den dansk/norske kongen gjorde ei helgedagsreform i 1770.
Men i dei siste tiåra har han igjen dukka opp i gudstenestefeiringa, gjerne knytt til hausttakkefesten. Men hans dag er idag.

St. Michal er ein erkeengel, og nest Jesus i rang. Han er den engelen som leier det endelege slaget i himmelen mot Satan og hans englehær. Slik vi finn det omtale i Johannes Åpenberring 12.kap. Ein kamp som endar med at Satan og hans hær vert kasta ut av himmelen og ned på jorda.
Han er og sentral i den mektige slagscena i Draumkvedet. Der Grutte Gråskjegg kjem ridande frå nord på ein svart hest, medan sankte sæle Mikkel kjem frå sør på ein kvit hest.

Han er og skildra med ein lang lur i handa, og med den bles han sjelene til doms.
Og i domen veg han sjelene og deira gjerningar på skålvekt.
"Det var sankte såle-Mikkjel han vog i skålevekt,
så vog han alle synde-såline hen til Jessum Krist:"

Der vi byrja vår vandring mot Santiago de Compostela, i Le Puy-en-Velay i Frankrike, ligg der ei kyrkje oppe på restane av ein gamal vulkan. Det er ei St.Michael-kyrkje. Og som vi ser på biletet er det hoggen ut ein veg opp til toppen av søyla som kyrkja står på.

Idag fekk vi fagert haustvær, med skiftande skydekke og over 20 plussgrader.
Og då høver det med vakkert haustbilete frå mi kjære sine heimtrakter i Romsdal.

Opphaldsregn

2011-09-28T12:09:00.000+02:00

Ein ven og namnebror gav meg eit nytt ord, her ein dag.
Opphaldsregn.
Det høyrest i første omgang ut som eit noko underleg ord,
men ...
vi har hatt mykje av det desse haustvekene.
Ja. tidlegare i sommar og.
Opphaldsregn kjem når YR eller Storm, eller værmeldaren på TV lovar oss opphaldsvær, og så vert det regn likevel.

Vel, regnet idag er lovt regn, og ikkje opphaldsregn og då er det lettare å bere.
Med så mange våte dagar, vert det lite av hausten si fargeprakt i skog og mark.
Bileta mine gir meg høve til å hugse korleis hausten kan vere når vi ikkje har så mykje av korkje opphaldsregn eller lovd regn.
Dei åra vi får ein haust med sol og mild luft.
Biletet er frå månadskiftet september/oktober i 2005.

Regnet fell

2011-09-27T12:48:00.002+02:00

Svisj, svisj, svisj...
vindusviskarane hastar over frontruta der bilen rullar fram etter vegen.
Lyden blandar seg med lyden frå rullande hjul over våt veg.
Det regnar.
Stundom bøttar det ned og viskarane får det ekstra travelt.
Berre inne i mørke fjellet får dei kvile denne dagen.

Vegen svingar seg fram gjennom dalar og langs strender medan dagen sitt lys går over til mørk kveld.
Billysa kastar sine lysstrålar fram over vegen, inn i den våte og mørke regnveggen framanfor.
Lysande auge frå møtande bilar dukkar opp, veks i styrke, kastar ein augneblink sitt skarpe lys inn i andletet til bilføraren, så er dei forbi og føraren sit atter i mørkret.
I spegelen ser han raude lys fjerne seg og bli borte, bak på vegen der han for ltt sidan kom.

Så er fergekaia der.
Ferga ligg still. Bommen er nede.
Den malande lyden frå bilmotoren sovnar inn og viskarane fell tl ro,
Over frontruta i bilen legg regndropane seg tett og lagar eit lite eventyrland av lysa frå ferga der framme.

Stilt hav

2011-09-26T10:02:00.001+02:00

Kvelden sig på over Hustadvika.
Havet ligg der, endelaust, mot vest.
Urørleg.
Ingen dønningar bryt mot stranda denne kvelden.
Ingen vind får havet til å reise seg i kvitskumande brenningar over skjera der ute.
På den stille flata under dei grå skyene teiknar ein liten båt små strekar av bylgjer etter seg, .
Langt vest i horisonten sender kveldsola sitt raudgule strålespel ned gjennom rivner i det grå.

Vestlendingen

2011-09-21T11:36:00.000+02:00

Som eit lite haleheng til mine ord om at det er her i det våte vest eg høyrer heime, fann eg nokre strofer på ein annan blogg.
Kvinna bak bloggen kunne ikkje fortelje kven som var opphavet til versa. Og då kan ikkje eg det heller.
Men eg tykte dei var morosame, og dei tok oss vestlendingar litt på kornet.
Så då, kos deg med desse versa, eller syng dei med melodien til: Å, vestland, vestland.
Bileta har eg henta frå verdsveven. då eg sjølv har heller få bileta med regn.
God fornøyelse.

Vestlendingen

Å, Vestland, Vestland, med din våte hatt!
Her regnar, dryper, pøser dag og natt.
Og skodda heng så vakker og så tjukk,
og vestavinden dreg sitt våte sukk.

Eit fuktig ver er livets største lyst,
då plaskar hjarta i mitt fiskebryst.
Eg likar best å vera gjennomblaut,
og difor er eg vorten saftig staut.

Men kona surnar, ungane får sopp,
og bilen rustar, huset rotnar opp,
og sjela mugnar - alt er grått og trist -
eg er den fødde super-pessimist.

Men hender det at sol bryt gjennom sky,
då spring eg inn og søkjer livd og ly.
Eg skrur på dusjen, - å du sæle sprut!
Du er mi trøyst når allting turkar ut!

Ein sjeldan gong eg ut i verdi dreg
til sydens land, der soli steikjer meg.
Då turkar eg så eg blir nesten sprø
- mi berging er den salte, våte sjø.

Eg elskar lågtrykk, - la dei stå i kø
og spreia herleg fukt der vi skal trø.
Den gilde lyd av regn på paraply,
den gjer meg lukkeleg og rein og ny.

Å våte Vestland, kor du er meg kjær!
Du fuktar håret, væter mine tær.
Så sælt når søla sutlar rundt min sko
og regnet driv som byger i mitt blod!

Når eg ein gong må dra frå denne jord,
mi grav eg ynskjer djupt i Sognefjord.
Eg vonar at det finst eit paradis
med evig regn og evig vestleg bris!

Blåne bak blåne

2011-09-20T11:41:00.000+02:00

Blåne bak blåne.
Rygg bak rygg.

Undrer meg på hva jeg får å se
over de høye fjelle?
Øyet møter nok bare sne.
Rundt omkring står det grønne tre,
ville så gjerne over;-
tro, når det reisen vover?

let Bjørnstjerne Bjørnson Arne synge i boka med same namn.

Jau visst kan ein undre seg på kva det er der, bak dei høge fjell.
Så kjem ein ut og får sjå at der er ikkje berre snø. Der kan vere både vent og rikt på opplevingar.
Men likevel så er det her eg hører heime,
Her mellom dei høge fjell.
Sjølv om det til tider både regnar og bles surt.
Når sola strålar ned frå ein høg himmel. Då er alt anna gløymt.
Då finst det ikkje fagrare stad på jord enn her i dette våte vestland.

På ein regnvåt dag

2011-09-19T09:54:00.000+02:00

På ein regnvåt dag treng ein noko som kan glede sinnet.
Som minnet om ein skuggefull veg mellom haustgule strå.

Capilla de San Olav

2011-09-18T09:40:00.001+02:00

Nokre mil nord for Madrid, inne mellom Oca-fjella, ligg den vesle byen Covarrubias.
Ein vakker by der sentrum er prega av gamle bygningar, og ei stor klosterkyrkje.

For eit år sidan kom vi frå Burgos i nord, for å vitje staden der kong Håkon Håkonson si dotter Kristina ligg gravlagd.
Sarkofaget hennar står inne i klosterhagen,

Ho vart gift med den spanske prins Don Felipe i 1258 i kongebyen Valladolid, og dei busette seg i Sevilla.
Men Kristina fekk ikkje så mange år. Ho døydde barnlaus alt i 1262, berre 28 år gamal.
Don Felipe let henne frakte nordover til Covarrubias der han la henne til kvile i klosteret som han hadde ei sterk tilknyting til.
Han hadde vore utpeika til å verte biskop og prior der.

Kristina hadde eit ynskje om at det skulle reisast eit kapell til Heilag Olav si ære i Spania.
I dag, 749 år etter at ho døydde, vert kapellet vigsla der det er reist inne mellom åsane ved byen Covarrubias.
Der skulle eg gjerne vore tilstades, men eg får greie meg med å vere der i tankane.

Når eg ser ...

2011-09-17T11:54:00.001+02:00

Ein fager, om enn noko kjøleg haustmorgon.
Når dei første solstrålane renn innover uteplassen framfor stova, leitar eg fram godstolen, legg puta på plass, og set eg meg ned for å nyte den sollyse morgonen.

Vi var samla for første gong denne hausten i går kveld, bibelgruppa vi er med i. Tankane sviv litt omkring samtalen vi hadde. Det var den miskunsame samaritanaren som var i fokus for den.
Slik skal du vere, sa Jesus til den lovkunninge, Gjer du det så skal du leve.
Han var ofte så kompromisslaus i sine ord, Jesus - tykkjer eg.
Der klarer ikkje eg å vere med mitt liv. Eg vik nok svært ofte undan og vel løysingar som kostar meg mindre.

Som så ofte før når eg sit utanfor døra med kaffikoppen i handa, vandrar mine auge mot fjellranda i aust.
Ho teiknar seg så skarp mot den lyse himmelen over, denne morgonen.
Då dukkar det opp nokre ord frå Den heilage boka.
"Når eg ser din himmel, eit verk av dine fingarar, månen og stjernene som du har sett der, kva er då eit menneske, sidan du kjem det i hug, eit mennneskebarn sidan du tek deg av det."
Og " mine tankar er ikkje dykkar tankar, og dykkar vegar er ikkje mine vegar, seier Herren. Nei, så høg som himmelen er over jorda, er mine vegar høgre enn dykkar vegar, og mine tankar høgre enn dykkar tankar."

Og medan sola stig på himmel, og varmen stig på terassen og kaffikoppen er lenge sidan tom, vender mine tankar seg frå kontrasten mellom Jesus sine ord og mi etterfylgjing av dei, til tankar i undring over Guds vesen og Guds handlingar mellom oss.

Kvite toppar

2011-09-16T17:24:00.001+02:00

I dag synte toppane seg kvite for første gong denne hausten
Det varslar at ein vinter står for døra og bankar på.
Vonar det går nokre veker enno før det er kvitt utanfor døra.

Hurtigrutedrama

2011-09-15T15:08:00.000+02:00

På forsommaren sat eg og fylgde med på deler av den over fleire døgn lange fjernsynssendinga om hurtigruta "NordNorge" si ferd frå Bergen til Kirkenes.
Det var ei festferd utan pausar langs vår vakre kyst.
Frå dei djupe og trange fjordar til dei yste øyar og skjer..

I dag vart eit systerskip av "NordNorge", "Nordlys" råka av brann i maskinromet, på si ferd mot nord.
Til all lukke hende det rett ved kai i Ålesund, og ikkje langt unna all naudhjelp.
Alle dei vel 200 passasjerane fekk seg ei oppleving dei nok helst ville vore utan, men dei kom trygt i land.
Diverre miste to av mannskapet livet i brannen.

Etter å ha evakuert passasjerar fekk dei taua båten til kai for å starte sløkkingsarbeidet.
Då brannen i maskina var sløkt, synte det seg at skuta byrja å få slagside. Den auka etter som timane gjekk, trass i iherdig pumping. Det kom altså meir vatn inn enn det dei greidde å pumpe ut.
Spørsmålet vart etter kvart: Kor stor slagside toler skipet før det tippar rundt og går ned?
I morgontimane andre dag etter havariet var slagsida nær 22grader.
Men så snudde lukka. Dei greidde å bremse flyten av vatn inn, og dei fekk betre kapasitet på pumpene. Og båten byrja å rette seg opp att. Ut på ettermiddagen var slagsida minka til 17grader.

I skrivande stund ser det ut for at hurtigrutedramaet i Ålesund kan få ein lukkeleg ende.

Job

2011-09-12T20:14:00.011+02:00

"I landet Us budde det ein mann som heitte Job. Han var ein ærleg og rettvis mann som hadde age for Gud og heldt seg frå det som vondt var."
Slik byrjar boka om Job.

William Blake: Job si klage.

La meg låne litt av Ingvar Ambjørnsen si omtale:
"Vi vet ikke hvem som har skrevet Jobs bok. De lærde strides om hvor røttene til denne vidunderlige og underfundige teksten er å finne. Og la dem endelig gjøre det. For den vanlige leser kan det være nok å vite at fortellingen om Job har paralleller i en rekke kulturers myter og overleveringer.
Vi finner ham i både persiske og sumeriske oldtidsnedtegnelser – og han har også sin plass i islamsk tradisjon.
Det er ikke særlig underlig. For Jobs bok omhandler det ondes problem, og er således å regne som selve kjernen i all litteratur. Jobs bok står med andre ord ikke i fare for, på noe tidspunkt, å bli uaktuell

Jobs bok er både vakker, grotesk og ikke minst bisarr. Alle tre kvaliteter som kjennetegner den gode fortellingen.
Som i mange av Bibelens beretninger, får leseren en følelse av at teksten ligger svært tett på oss i tid. Det er lett å hente ut essensen av den. Vi kjenner selve kjernen i det som fortelles fra vår egen hverdag

Kapittel 30 kan som resten av teksten, ja, hele Bibelen, leses på ulike måter. En av dem går ut på å betrakte Job som et sonoffer. Den menneskelige gestalten som bærer alles skyld, og utsettes for den kollektive forakt.
Her finnes paralleller til den korsfestede Kristus som roper: ”Min Gud, min Gud, hvorfor har du forlatt meg?”
Kristus pakker hele sin smerte inn i denne ene setningen.
Job trenger mer plass. Han trenger en hel bok.
Han er et menneske som deg og meg. Vi kjenner ham ut og inn, i den grad vi kjenner oss selv."

Kanskje Jobs bok, med si tumling omkring det vonde som hender han, er ei bok for vår tid. Desse åra våre med alle desse meiningslause terrorhendingane som rammar så mange uskuldige.
Med våre himmelropande spørsmål om kvifor, kvifor?

Ein skulle tru at fortellinga med det evige spørsmålet som Job strevar med, ville ein finne uttrykt som bilete i mange av kyrkjene våre. Men han er ikkje tilstades i særleg stor grad.

Biletet over syner at han har ikkje vore heilt fråverande.
Dette gamle biletet i treskurd er ei altertavle frå eit fiskarkapell i Ytre Sogn.
Då kapellet vart teke ned, byrja biletet ei vandring som enda på Sogn Museum på Kaupanger, der det er å sjå idag.

Livstidsfangen

2011-09-11T20:55:00.005+02:00

Vi tok oss ein søndagstur etter gudstenesta idag, mi kjære og eg.
Det var Bakketunet inne på Bjørke som lokka med måleri av Sigmund Aarset.
Og dei fall i smak. Særleg dei fargesterke blomebileta.

Der er komen eit veghol mellom Bjørke og Leira, til avløysing av ein steinsprangutsett vegstubbe forbi Kalneset.
Sist vi var der inne i fjorden, var ikkje vegholet opna enno. Og då måtte vi idag sjølvsagt ta ei (for oss) førstegongskøyring.

Då vegvesenest starta opp arbeidet med vegholet, fann dei i berget ei godt gøymd jettegryte.
Det vart gjort vedtak om å flytte vegholet nokre meter, så gryta fekk ligge der i fred, slik ho hadde lege urørd sidan istida for minst 12000 år sidan.
Og sidan vi var på dei kantar, vart det til at vi tok ein pause frå bilkøyringa for å bisne på det store bergholet som stein og vatten hadde skapt langt attende i tida.

Gryta er 6-8 meter breid og omlag det same på det djupaste, og med glattslipte sider.
Idag var der ein del vatten i botnen på gryta.

Og som alltid så er det mi kjære som har syn for dei små detaljane. Ho ser ofte noko som eg ikkje hadde lagt merke til. Slik og idag.
Nede på ei nase som stikk litt fram frå veggen. Heilt nede ved vatnet ser ho eit lite levande vesen.
Brukar ein augene godt kan ein sjå det på biletet av jettegryta, men då må ein sjå ekstra godt etter. Så lite er det, og med mest same farge som berget.

Ein liten grolappe klorar seg fast på berget der nede, og såg, sikkert med lengt,
oppover mot kanten der vi stod og såg ned.
Men stakkaren var fange i eit fengsel han ikkje hadde sjangse til å kome seg ut av.
Han var ein arme livstidsfange i sitt fangehol.
Tre meter opp etter blanke bergveggen, er nok i meste laget for ein liten kropp som hans. Sjølv om han kan vere flink til å hoppe.
Han er nok dømd til eit opphald i gryta til døden hentar han. Om ikkje paddeberarane frå Fyrde, eller nokre andre, skulle kome han til hjelp med stigar og grolappehov.

Jona

2011-09-11T09:25:00.003+02:00

Medan eg sjølv nytta den fine dagen igår til litt rydding utandørs, drog mi kjære på "jentetur" til Gloppen i Nordfjord.
Og kom heim, full av opplevingar etter ein flott tur. Og med mange bilete ho kunne syne meg.

Mellom anna hadde dei vore innom gamle Gimmestad kyrkje.
Der har eg enno ikkje vore. Har berre sett den på avstand der den ligg på ei flate på sørsida av fjorden inn til Sandane.
Men den litt spesielle utsmykkinga som heng inne i kyrkja har eg høyrt om.
Det er mange kyrkjer som har hengande eit kyrkjeskip, men denne har ein kyrkjetorsk.

Balsamert og gyllen måla.

Kvifor ein stor torsk, hengande under taket inne i ei kyrkje?
Den er frå 1700-talet, og heng der for å minne om ein av dei mindre profetane i Det Game Testamentet i Bibelen. Men som same boka fortel, var eit teikn på kva som skulle skje med hovedpersonen i Det Nye Testamentet, Jesus.

Det er profeten Jonas, eller Jona som er namnet hans er i dag, sitt teikn.
Han som vart kasta overbord i ein storm, og som var tre dagar i den store fisken sin buk, før han var spydd opp på tørt land igjen.
Og fortellinga om Jona vart eit teikn på Jesus som var tre døgn i dødsriket, før han igjen steig ut av grava.

Under hovudet på fisken ser vi Jona som vert spydd ut av fisken sin munn.

Men korleis, og kvifor, den hamna der. Sjå, det er ein anna soga som nok ingen idag veit å fortelje.

Vitjing

2011-09-09T09:26:00.003+02:00

Det er ikkje så ofte at her er store skip i fjorden.
I dag låg eit av dei ved godsterminalen på andre sida av fjorden.
Det var "Saga Pearl II", som seglar under flagget til Bahamas.
Dei var heldige med været våre gjestar i dag. Om det ikkje er sol, så er ikkje bygda si "skyline" gøymd av skodde.

Mosdalen

2011-09-09T08:38:00.002+02:00

På Vallasetra igjen, denne gongen utan regnskodde i fjella.
Motbakketrimmen byrjar å gi resultat. Det går litt lettare å ta seg inn att når eg må ta pustepausar.

Det låg to setrar her den gongen det enno var seterdrift. Ei på kvar side av elva.
No er det hyttene som rår grunnen på Vallasetra og Mosetra. Det går bilveg opp langs elva på til kvar av setrane, og mange nyttar vegane til trimvegar.

Det er fjellet Kjerringa som ruvar mest i biletet, men dalen held fram vidare, og går då over i Langedalen, som endar i Ørstaskaret ved den spisse toppen lengst bak.

Kva så vidare?

2011-09-08T09:26:00.005+02:00

Kva er det ein gir seg ut på, når ein tek ut på langvandring etter pilegrimsvegane.
Eg var nok ikkje klar over kva fylgjer det kunne få.
No hender det at eg er ute og vandrar i nattedraumane mine.
Og eg er ikkje ukjend med ei dragning til å gjere klar sekken for å reise mot sydlege vandringsvegar igjen.
Men det vert nok ikkje før om eit års tid.
Då, om ikkje noko kjem ivegen, skal siste strekket fram til Santiago de Compostela gjennomførast.
Då vil 6 år med vandring vere over. Vi som har vandra ilag, er i mål.

Men kva so?
Skal eg berre avslutte.
Konkludere med at det var det.
Eller skal eg la dragninga til å gå ny vegar, få verte røyndom?

For som kartet over her, viser.
Så er der mange andre pilegrimsvegar å vandre etter.
Somme på mange, mange mil. Andre kortare.
Nokre stort sett flate, andre meir kuperte.
Og opplevingar er der, om eg let dei få finne meg.
Bakdelen er at eg vert ikkje yngre med åra.
Men helsa mi hadde nok hatt godt av nokre vandringsmil kvart år framover.

Vel, "Time will show".

Bøyabreen

2011-09-04T21:42:00.003+02:00

På heimveg køyrer vi gjennom Fjærland.
Det er regn i lufta, og over den gråkvite elva ligg det lett skodde.
Framom Bøyafjellstølen, stoggar eg på vegkanten, og vasar meg over blaut myr ned til elva.
Borte i regndisen heng Bøyabreen ned fjellsida.
Han går ikkje lenger i eit brefall ned til brevatnet ved fjellfoten.
Opninga har vorte stor no på ettersommaren.

Vått

2011-09-03T12:32:00.003+02:00

Eg les om den heilage byen, Jerusalem, si blodige soge.
Kanskje den til tider var "Byen av gull", men der har vore lite av "Byen av fred" ned gjennom tidene.
Og eg undrar meg over kva det er med den vesle byen som har hatt slik ei underleg dragning på verda sine mektige herrar.
Ikkje berre i tidlegare tider, men og i vår tid.

Og ute driv skoddeflaka mellom fjella i Sogn, og regnet fell som ein tåreflaum mot ei alt godt bløytt jord.

Eggjenibba

2011-09-02T12:33:00.004+02:00

På veg mot sør gjennom Breim, opp frå Byrkjelo mot Våtedalen, har eg den vakre tinden Eggjenibba ( 1338 moh) rett imot.
Her ser vi den med Bergheimsvatnet i framgrunnen.
Nibba ligg der som ei mektig pyramide mellom Våtedalen og Øvredalen.

Solregn

2011-09-02T12:33:00.003+02:00

Inn mellom bratte og høge fjell skjer fjorden seg inn i landet.
Som skaret etter eit mektig øksehogg.
Oppe i lia over fjorden sit eg og seg ut vindauget..
I sør ser eg eit glimt av fjorden der han bryt seg veg innover mot sin ende i Lærdal.
Men den store revna som skapte fjorden, held fram vidare mot aust.
Då er det ikkje fjord lenger, men ein dal mellom flogbratte fjell og med ei brusane elv i botnen.

Det er tidleg morgon, og over det storslegne landskapet skaper lyset solregn over fjell og fjord.

Litt vått

2011-08-31T08:30:00.004+02:00

31.august.
Siste dag i sommarmånadane. I morgon byrjar hausten.
Eg høyrde i går kveld at ein stad på Hedemark hadde 7 av 1o dagar sidan 1.juni vore våte.
Så gale trur eg ikkje det har vore her i bygda, men den vil nok ikkje verte hugsa som ein varm og fin sommar, den som no vert soge.

I dag er det sol ute. Morgonsol i alle fall.
Det var det ikkje igår.
Slik såg det ut på Vallasætra ut på kvelden.
Det var heller smått med kveldssol.
Ein får vone på ein fin og solrik haust istaden.

Lystad skule

2011-08-30T13:10:00.004+02:00

Lystad skule var min barndoms skule.
Bygd rundt forrige århundreskifte for å avløyse omgangsskulen på Strendene, og den vart krinsen sitt sentrum.
Her fekk borna i over hundre år lære lesing, skriving og rekning.
Og her samlast krinsen til festar, møter og basarar.
Her samlast borna til søndagskule og gutalag, og på kjøkenet i kjellaren vart det kokt mange store kjelar med krutsterk kaffi til lyd og lag.
Når storskulen skulle ha sløyd, kom det ei sending med høvelbenkar som vart sett inn i kjellarsalen.
Oppe var klasseromet, og eit lite lærarrom. På loftet var der ein lærarhybel, i tillegg til loftromet der krinsen si sjukebåre stod.

Ute hadde vi ein liten og steinet skuleplass, planen kalla, der vi dreiv ulike aktivitetar både i skuletid og fritid.
Og utanfor skulegjerdet var urda med sine store steinar og holer.
Ved enden av planen låg den store Burasteinen. Eit ynda mål for klatring i friminutta.
Når det var mykje snø, hoppa dei dristigaste frå toppen av steinen. Så fekk læraren arbeid langt ut i neste time med å spa dei lause att.
Var det berr mark, var urdaholene spanande å utforsker, og då kunne det vere lett å overhøyre att læraren ringde inn til ein ny time.

Skulen var fleire gonger truga av nedlegging, men kvar gong spørsmålet vart reist, kom krinsen på bana og forsøket vart stoppa.
Då barnetalet i krinsen auka sterkt på 1960 talet og utover, vart skulen utvida i fleire etapper.
Då vart også gamleskulen reven, og i staden kom der ein ny skule med fleire klassrom, kontor for rektor og lærarrom, skulekjøken, gymsal og bibliotek / mediarom.
Og den eine læraren i mi tid, auke til ein heil lærarstab når mine born og borneborn var elevar der.

Så kom dødsstøtet, og kommunestyret vedtok skulen nedlagd og stengd.
Men i år har han vakna til liv at, som ein Fugl Føniks av oska.
Men no er det ikkje born som får si opplæring der.
No er det framandspråklege nykomarar i bygda som får si grunnutdaning i norsk språk og norsk samfunnsliv på skulen.